Ang biglaang pagpanaw ni dating DPWH Undersecretary Maria Catalina “Cathy” Cabral ay muling binabalikan ng mga mamamahayag matapos lumabas ang bagong dashcam footage na nagpakita sa kanya ilang oras bago siya natagpuang patay sa Tuba, Benguet. Ayon sa NBI, ang video na may time stamp na 3:25 p.m. noong Disyembre 18, 2025, ay nagpapakita kay Cabral na nakaupo sa gitna ng dalawang concrete barriers, mag-isa at walang dala na sasakyan. Ito umano ang pinakahuling kuha sa kanya, na nagmumungkahi na wala siyang kasama bago ang kanyang trahedya.

Ang posisyon ni Cabral sa video, ayon sa NBI, ay nagbigay liwanag sa kanyang pinaniniwalaang mental state at posibleng dahilan ng kanyang pagkamatay. Ang kanyang papel sa pamahalaan ay malapit sa ilang sensitive na proyekto ng flood control, na may kaugnayan sa anomalya at posibleng katiwalian sa pondo ng gobyerno.

Kaugnay nito, lumitaw ang tinaguriang “DPWH Leaks,” na naglalaman ng 16 line items na umabot sa humigit-kumulang Php1 bilyon. Ang mga proyektong ito, ayon sa dokumento, ay naka-link sa mga hiling ng ilang politiko, kabilang ang Vice President Sara Duterte, kapatid nitong si Congressman Paolo Duterte, at dating Presidential Spokesperson Harry Roque. Ang mga line items ay nakapaloob sa DPWH budget proposals noong 2020 at inilalagay sa proseso bago maaprobahan sa General Appropriations Act (GAA).

Ayon sa ilang eksperto, ang ganitong uri ng insertion o pakikialam ng mga politiko sa budget ng DPWH ay itinuturing na hindi naaayon sa tamang proseso, sapagkat ang pagbuo ng budget ay responsibilidad ng mga opisyal ng DPWH at hindi dapat pinapasok ng mga panlabas na politiko. Ilan sa mga dokumentong lumabas ay nagpapakita rin na may ilang proyekto na nakalista sa pangalang Sara Duterte bilang proponent, kabilang ang ilang road projects sa Davao City at Davao del Sur, pati na rin apat na proyekto na may kaugnayan kay Harry Roque sa iba’t ibang probinsya tulad ng Batangas, Cavite, at Laguna.

Ang lumalabas na detalye ay nagpapakita ng masalimuot na network ng influence sa likod ng mga proyekto at budget proposals, at pinapalakas ang teorya na si Cabral ay labis na naapektuhan sa kanyang mental health dahil sa dami ng impormasyong hawak niya tungkol sa anomalya at posibleng katiwalian. Ang ilang komentaryo mula sa publiko at opisyal ay nagtatanong kung paano naipasa ang mga project insertions at kung ano ang epekto nito sa integridad ng pamahalaan.

Bukod sa mga anomalya sa DPWH, tinalakay rin ang posisyon ni Sara Duterte sa budget ng Office of the Vice President (OBP). Lumalabas sa ulat na sa 2024 at 2025, wala na siyang insertion sa budget dahil sa kanyang hindi na malapit sa administrasyon at sa Presidente. Ngunit noong 2022 at 2023, malapit pa si Sara Duterte sa Pangulo, kaya nakatanggap siya ng confidential funds na ginamit sa loob ng ilang araw, ayon sa official records. Ang detalye ng paggamit ng pondo ay nagpapakita rin kung paano nagbago ang dynamics sa politika kapag may hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng mga pangunahing opisyal.

Ang kabuuang ulat mula sa NBI at sa mga dokumento ay naglalantad ng komplikadong sitwasyon sa pamahalaan kung saan ang katiwalian at political insertion sa mga budget ay maaaring nakaapekto hindi lamang sa proyekto at pondo, kundi pati na rin sa kalusugan at kaligtasan ng mga opisyal na may direktang kaalaman sa mga anomalya. Ang kaso ni Catalina Cabral ay patuloy na sinusundan ng publiko at ng mga awtoridad, at ang bagong dashcam footage ay nagbibigay ng mahalagang piraso ng ebidensya sa imbestigasyon.

Habang nagpapatuloy ang pagsisiyasat, ang usapin ay nagtataas ng malalaking tanong tungkol sa accountability ng mga opisyal, transparency sa paggamit ng pondo, at ang epekto ng kapangyarihan at politikal na ugnayan sa pamumuhay ng mga taong nasa sentro ng kontrobersiya. Para sa marami, ang kwento ni Cabral ay hindi lamang isang trahedya, kundi isang paalala kung paano ang katiwalian at pressure sa politika ay maaaring magdala ng matinding epekto sa buhay ng isang tao.

Ang mga susunod na hakbang ay nakatuon sa pagtukoy kung sino ang may pananagutan sa mga anomalya, kung paano maiiwasan ang ganitong sitwasyon sa hinaharap, at kung paano mabibigyan ng hustisya ang mga naagrabyadong proyekto at opisyal. Habang binabalikan ang mga kaganapan, malinaw na ang isyu ng transparency at accountability sa pamahalaan ay nananatiling isang pangunahing suliranin na dapat tugunan ng mga susunod na administrasyon.