Ang Independent Commission for Infrastructure (ICI), na itinatag mismo ni Pangulong Bongbong Marcos Jr., ay kasalukuyang humaharap sa pinakamalalim nitong krisis. Sa loob ng ilang linggo, sunod-sunod ang pagbibitiw ng mga komisyoner, kabilang sina Rogelio Sson at Rosana Fahardo. Sa ngayon, isang miyembro na lamang ang natira sa ahensya, at marami ang nagtataka kung kaya pa nitong gampanan ang tungkulin nitong imbestigahan ang kontrobersyal na flood control projects sa bansa.

Simula ng Kontrobersya

Ayon sa ilang mambabatas at eksperto, ang ICI mula pa sa simula ay may kahinaan sa kredibilidad. Bagaman layunin nitong ilantad ang anomalya sa DPWH, lumalabas na maraming detalye ang nanatiling lihim at hindi naipapahayag sa publiko. Isa sa mga kritikal na isyu ay ang hindi pagiging state witness ni Yusek Cabral, dating DPWH official, na nagtataglay ng pinaka-kompletong impormasyon tungkol sa mga proyekto at budget insertion. Ayon sa mga nakakaalam, posibleng nag-atubili ang ICI na gamitin siya dahil may koneksyon ang ilang matataas na opisyal sa mga anomalya.

Pagkawala ng Kredibilidad ng ICI

Ang sunod-sunod na pagbibitiw ng mga komisyoner ay nagdulot ng malalim na pangamba sa mga mambabatas. Ayon kay House Senior Deputy Minority Leader Egay Erise, “effectively dead na ang ICI.” Idinagdag niya na maliwanag na may mali sa operasyon ng komisyon dahil imbes na mabunyag at mapanagot ang mga corrupt officials, ang mismong mga komisyoner ang nagre-resign.

Ang Papel ni Yusek Cabral

Si Yusek Cabral ang tinaguriang may pinakamaraming alam tungkol sa mga flood control projects, kabilang ang detalye ng budget insertions at mga site inspections. Subalit, hindi siya pinayagang maging state witness, na nagdulot ng malaking kakulangan sa ebidensya laban sa mga opisyal at kontraktor na sangkot sa anomalya. Ayon sa mga dokumento, mayroon siyang kumpletong listahan ng mga taong nag-encode ng bawat line item, na posibleng magbigay ng mas malinaw na larawan sa tunay na may sala.

Reaksyon ng mga Mambabatas

Maraming mambabatas, kabilang si Actist Representative Antonio Tino at Akbayan Party Representative Percy Sandanya, ang nanawagan ng higit na transparency at accountability. Binanggit ni Tino na “budol ang pangako ni PBBM na may makukulong na big fish,” at hanggang ngayon ay wala pa rin anuman. Samantala, itinuro ni Sandanya ang limitadong bilang ng mga miyembro ng ICI bilang isang malaking hadlang sa pagsasagawa ng imbestigasyon.

Mga Hinaharap na Hakbang

Ayon kay Acting PCO Secretary Dave Gomez, may ilang nahuling sangkot sa anomalya, kabilang sina Sarah at Curly Descaya, ngunit maliit ang epekto nito kung ikukumpara sa dami ng posibleng responsable. Asahan na may mga karagdagang akusado pagpasok ng bagong taon, subalit malinaw na ang ICI ay mahina na upang matiyak ang hustisya.

Konklusyon

Ang sitwasyon sa ICI ay nagpapakita ng kumplikadong realidad ng anti-corruption efforts sa bansa. Kahit na may layunin ang komisyon na magbunyag ng anomalya, ang kakulangan ng transparency, pagbibitiw ng mga miyembro, at hindi paggamit ng pangunahing ebidensya ay nagdudulot ng pangamba sa publiko. Hanggang sa ngayon, nananatiling misteryo kung sino talaga ang mga mastermind sa likod ng flood control projects at paano mapapanagot ang mga may sala. Ang kwento ng ICI ay nagsisilbing paalala na ang tunay na pagsugpo sa katiwalian ay nangangailangan ng matibay na institusyon, proteksyon sa mga witnesses, at tunay na political will.