Sa gitna ng mainit na imbestigasyon tungkol sa bilyon-bilyong pisong flood control projects sa bansa, isang balita ang yumanig sa buong Pilipinas: ang biglaang pagpanaw ni dating DPWH Undersecretary Maria Catalina “Cathy” Cabral. Natagpuan ang kanyang wala nang buhay na katawan sa paanan ng isang bangin sa Kennon Road, Tuba, Benguet nitong nakaraang linggo ng Disyembre 2025. Ang trahedyang ito ay hindi lamang isang simpleng aksidente para sa marami, kundi isang malaking palaisipan na nag-uugnay sa mga makapangyarihang tao at sa talamak na korapsyon sa gobyerno.

Nagsimula ang lahat nang mapabalitang nawawala ang dating opisyal matapos siyang magpahatid sa kanyang driver sa isang bahagi ng Kennon Road para umano “magpahangin.” Ayon sa salaysay ng kanyang driver na si Ricardo Hernandez, humiling si Cabral na iwan muna siya sandali sa tabi ng kalsada. Ngunit pagbalik ng driver, wala na ang kanyang amo. Matapos ang ilang oras na paghahanap ng mga otoridad, natagpuan ang katawan ni Cabral sa tabi ng Bued River, may 30 metro ang lalim mula sa highway. Bagama’t may mga ulat na nagsasabing maaaring ito ay isang kaso ng pagpapakamatay, hindi kumbinsido ang publiko at maging ang ilang mambabatas dahil sa mga hawak na impormasyon ng biktima bago siya pumanaw.

Bago ang insidente, si Cabral ay itinuturing na “key witness” o mahalagang saksi sa tinatawag na flood control scandal. Siya ang dating Undersecretary for Planning, ang posisyong may hawak sa mga listahan ng mga proyektong isinasama sa budget ng kagawaran. Lumalabas sa mga pagdinig sa Kongreso na mayroon siyang kaalaman sa tinatawag na “kickback system” kung saan ang mga pondo para sa flood control ay napupunta umano sa bulsa ng ilang politiko at malalaking contractor. Dahil sa kanyang pagkamatay, maraming nagtatanong: Sino ang pinaka-makikinabang sa pagkawala ni Cabral? Ang kanya bang mga nalalaman ay tuluyan na ring ibabaon sa lupa?

Lalong uminit ang usapin nang lumabas ang tungkol sa “Cabral Files.” Ayon kay Batangas Rep. Leandro Leviste, nagbigay sa kanya si Cabral ng mga sensitibong dokumento na naglalaman ng mga ebidensya ng budget insertions. Ang mga dokumentong ito ay sinasabing magpapatunay kung paano minamanipula ang pondo ng bayan para sa interes ng iilan. Dahil dito, agad na nag-utos ang Office of the Ombudsman na i-preserve at kunin ang lahat ng gadgets at gamit ni Cabral, kabilang ang kanyang laptop at cellphone, para sa forensic examination. Naniniwala ang mga otoridad na sa loob ng mga gamit na ito matatagpuan ang katotohanan na maaaring magpabagsak sa mga tiwaling opisyal.

Sa kasalukuyan, itinuturing na “person of interest” ang driver ni Cabral habang patuloy ang malalim na imbestigasyon ng PNP-CIDG. Bagama’t lumabas sa autopsy na “blunt force trauma” ang ikinamatay ng dating Usec dahil sa pagkahulog, hindi pa rin inaalis ang posibilidad ng foul play. May mga mambabatas na rin na naghain ng resolusyon para sa isang independent investigation upang matiyak na hindi magiging “fall guy” ang sinuman at hindi mawawala ang hustisya para kay Cabral.

Ang kuwentong ito ay isang paalala sa masalimoot na mundo ng pulitika at serbisyo publiko sa ating bansa. Habang nagluluksa ang pamilya ni Cabral, ang sambayanang Pilipino naman ay naghihintay ng kasagutan. Ang kanyang pagkamatay ay nagbukas ng isang pinto na maaaring maglantad sa pinakamalaking anomalya sa kasaysayan ng DPWH. Sa huli, ang sigaw ng nakararami ay hindi lamang para sa katahimikan ng kaluluwa ni Maria Catalina Cabral, kundi para sa katarungang matagal nang ninanakaw sa kaban ng bayan.