Sa ating lipunan, ang hitsura at pananamit ay madalas na nagiging basehan ng pagkatao. Minsan, sapat na ang isang simpleng pagkakamali ng paningin o isang mabilis na paghusga para sirain ang dangal ng isang tao. Ngunit ano ang mangyayari kung ang biktima ng maling paratang ay hindi lang basta ordinaryong mamamayan, kundi isang mataas na opisyal ng batas na nagkataong hindi naka-uniporme? Ito ang kwentong magbubukas sa ating mga mata tungkol sa panganib ng paghuhusga at ang kahalagahan ng tamang proseso.

Nagsimula ang lahat sa isang tipikal na araw sa isang malaking department store. Isang babae ang tahimik na namimili ng kanyang mga kailangan. Dahil off-duty siya, suot niya ang kanyang pinaka-komportableng pambahay na damit—walang ayos, walang palamuti, at lalong walang anumang bakas na siya ay isang iginagalang na Police Captain. Para sa mga mata ng security guard at ng ilang empleyado, isa lamang siyang ordinaryong mamimili na tila “kahina-hinala” ang kilos dahil sa kanyang simpleng anyo.

Habang naglalakad siya sa mga pasilyo, hindi niya alam na sinusundan na pala siya ng paningin ng mga tauhan ng tindahan. Dahil sa isang hindi pagkakaunawaan sa cashier o marahil ay maling hinala sa isang gamit na hinawakan niya, agad na tumawag ng rumespondeng pulis ang pamunuan ng establisyimento. Nang dumating ang mga unipormadong pulis, hindi nila binigyan ng pagkakataon ang babae na magpaliwanag. Sa gitna ng maraming tao, hinaras siya, pinalibutan, at agad na pinosasan sa paratang na pagnanakaw o shoplifting.

Ang sakit at hiya na naramdaman ng babae ay hindi matatawaran. Isipin mo na lamang na ikaw ay isang taong nanumpa na magpapatupad ng batas, ngunit sa isang iglap, ikaw ang tinatratong kriminal ng sarili mong mga kasamahan sa serbisyo. Sa kabila ng kanyang mahinahong pakiusap na tingnan ang kanyang pagkakakilanlan, tila naging bingi ang mga pulis na rumesponde. Para sa kanila, huli na sa akto ang isang “magnanakaw” at kailangan itong dalhin sa presinto.

Pagdating sa istasyon, doon na nagsimulang magbago ang ihip ng hangin. Habang isinasagawa ang booking process, inilabas ng babae ang kanyang pitaka at ipinakita ang kanyang opisyal na badge at ID. Ang mga pulis na kanina ay mayabang at mapang-api ay biglang natahimik. Ang babaeng kanilang kinaladkad, ipiniit, at hininamak ay hindi pala basta-basta. Siya ay isang Police Captain—isang opisyal na mas mataas pa ang ranggo sa karamihan ng mga naroon sa silid.

Dito lumabas ang mas malalim na isyu. Bakit kailangang dumanas ng ganitong uri ng pagtrato ang isang tao bago pa man mapatunayan ang kanyang kasalanan? Kung ang isang opisyal ng pulisya ay nagawang tratuhin nang ganoon kapangit dahil lamang sa kanyang hitsura, paano pa kaya ang mga ordinaryong tao na wala namang badge na maipapakita? Ang insidenteng ito ay naging mitsa ng isang malaking diskusyon tungkol sa “profiling” o ang paghuhusga sa tao base sa panlabas na anyo o antas ng buhay.

Ang galit ng Captain ay hindi dahil sa siya ay hinuli, kundi dahil sa paraan ng paghuli sa kanya na tila wala nang karapatang pantao. Bilang isang bihasang opisyal, alam niya ang tamang protocol. Alam niya na dapat ay may sapat na ebidensya at maayos na pakikitungo bago magsagawa ng aresto. Ang nangyari sa kanya ay isang malinaw na pagpapakita ng pag-abuso sa kapangyarihan at kawalan ng pagsunod sa tamang proseso.

Dahil sa pangyayaring ito, naharap sa matinding imbestigasyon ang mga pulis na sangkot at ang management ng tindahan. Hindi ito pinalampas ng Captain. Nais niyang magsilbing aral ito na ang bawat mamamayan, anuman ang suot o katayuan sa buhay, ay karapat-dapat tratuhin nang may dignidad. Hindi lisensya ang pagiging pulis para maging bastos o mapang-api sa mga inaakalang “mababa” sa lipunan.

Ang kwentong ito ay paalala sa atin na ang hustisya ay hindi dapat bulag sa katotohanan ngunit dapat ay mulat sa karapatan ng bawat isa. Ang pagkakamaling nagawa ng mga pulis sa kanilang sariling opisyal ay nagpapakita na ang sistema ay nangangailangan ng masusing pagsusuri. Hindi lahat ng nakapambahay ay magnanakaw, at hindi lahat ng nakapwesto ay laging tama.

Sa huli, ang Police Captain ay muling bumalik sa kanyang serbisyo na may mas malakas na paninindigan. Ginamit niya ang kanyang karanasan upang baguhin ang sistema sa loob ng kanilang hanay. Itinuro niya sa kanyang mga tauhan na ang tunay na lakas ng isang alagad ng batas ay hindi nasa posas o baril, kundi nasa kakayahang rumespeto sa kapwa, kahit pa sa mga panahong may hinala ng pagkakasala. Ang maling pag-aresto sa kanya ay hindi naging mantsa sa kanyang career, kundi naging simbolo ng kanyang pakikipaglaban para sa patas na pagtrato sa lahat.