Sa gitna ng malamig na simoy ng hangin ngayong Disyembre 2025, isang mainit na kontrobersya ang bumabalot sa buong bansa matapos ang pagkamatay ni dating DPWH Undersecretary Maria Catalina “Cathy” Cabral. Habang marami pa ring katanungan ang hindi masagot tungkol sa kanyang pagkahulog sa bangin sa Tuba, Benguet, isang bagong anggulo ang lumulutang na nagbibigay ng kakaibang kulay sa kaso—ang ugnayan umano nila ni dating Senador Panfilo “Ping” Lacson bago mangyari ang insidente.

Ang trahedyang ito ay hindi lamang isang simpleng aksidente para sa marami. Si Usec. Cabral ay kilala bilang isa sa mga pinakamataas na opisyal sa DPWH na may malalim na kaalaman sa mga kontrobersyal na flood control projects at infrastructure deals sa bansa. Dahil sa kanyang posisyon, siya ay itinuturing na “walking encyclopedia” ng mga transaksyon sa loob ng ahensya. Kaya naman nang kumalat ang balitang posibleng may nakausap siyang isang batikang imbestigador at anti-corruption advocate tulad ni Lacson, agad na nabuhayan ang hinala ng publiko na may mga “pasabog” na sana siyang ibubunyag bago siya tuluyang natahimik.

Si Ping Lacson ay matagal nang kilala sa kanyang krusada laban sa “pork barrel” at mga kuwestiyonableng proyekto sa gobyerno. Sa mga nakalipas na dekada, marami na siyang naiswalat na anomalya sa pamamagitan ng kanyang mga privilege speeches. Ayon sa mga lumalabas na impormasyon at haka-haka sa social media, bago ang malagim na Disyembre 18, may mga indikasyon na nagkaroon ng komunikasyon sa pagitan ng dalawa. Ang tanong ng marami: Hiningan ba ni Cabral ng payo o proteksyon si Lacson? O baka naman si Lacson ang lumapit upang kumpirmahin ang mga hawak niyang listahan ng mga opisyal na sangkot sa bilyon-bilyong pisong kickback?

Hindi maikakaila na ang timing ng pagkamatay ni Cabral ay napaka-sensitibo. Kasalukuyang nasa mainit na imbestigasyon ang Independent Commission for Infrastructure (ICI) at ang Senado tungkol sa mga flood control projects na hindi naman nararamdaman ng taumbayan tuwing may bagyo. Sinasabing si Cabral ang nakakaalam kung sino-sinong mga “bigating” pulitiko ang nakikinabang sa mga proyektong ito. Kung totoo ngang nagkausap sila ni Lacson, malaki ang posibilidad na may mga dokumento o impormasyon na nailipat o naibahagi bago ang kanyang huling biyahe patungong Baguio.

Ang driver ni Cabral na si Ricardo Hernandez ay nananatiling person of interest sa kaso. Ang kanyang kwento na “gusto lang magpahangin” ng kanyang amo sa gilid ng madilim na bangin sa Kennon Road ay patuloy na kinukuwestiyon ng mga otoridad at ng mga netizens. Para sa isang taong nasa gitna ng matinding pressure mula sa mga makapangyarihang tao, ang bawat galaw ni Cabral ay may kahulugan. Ang hinala ng iba, baka ang biyaheng iyon ay hindi lamang para magpahinga kundi para makipagkita sa isang taong mapagkakatiwalaan—ngunit nauwi ito sa trahedya.

Sa kabilang banda, ang pamilya ni Cabral ay humihingi ng privacy at respeto sa gitna ng kanilang pagluluksa. Gayunpaman, dahil sa lawak ng implikasyon ng kanyang pagkamatay sa kaban ng bayan, mahirap para sa publiko na manahimik. Ang pagkakasangkot ng pangalan ni Ping Lacson sa usapin ay nagbibigay ng pag-asa sa ilan na baka hindi tuluyang mabaon sa limot ang mga sikretong dala ni Cabral. Kilala si Lacson sa pagiging maingat sa mga hawak niyang ebidensya, at kung mayroon mang “last will” o “final confession” si Cabral, naniniwala ang marami na lalabas at lalabas ang katotohanan sa tamang panahon.

May mga ulat din na nagsasabing bago ang insidente, tila “disturbed” at balisa ang opisyal. Posible kayang ang pagkakausap nila ni Lacson ay naging mitsa upang makaramdam siya ng higit na panganib? O baka naman ito na ang kanyang paraan upang linisin ang kanyang konsensya matapos ang apat na dekada sa serbisyo? Sa ngayon, wala pang opisyal na kumpirmasyon mula sa kampo ni Lacson tungkol sa detalye ng kanilang naging pag-uusap, kung mayroon man. Ngunit sa politika at imbestigasyon sa Pilipinas, ang “silence” ay madalas na may mas malalim na kahulugan.

Ang acting PNP chief na si Lt. Gen. Jose Melencio Nartatez Jr. ay tiniyak na susuriin ang lahat ng “digital footprints” ni Cabral. Kabilang dito ang kanyang mga huling tawag at mensahe sa cellphone. Dito malalaman kung sino ang huling kausap ng opisyal bago siya nahulog sa bangin. Kung lalabas ang pangalan ng isang mataas na opisyal o isang kilalang personalidad tulad ni Lacson, tiyak na lalong maglalaboy ang imbestigasyon. Ang computer ni Cabral na nakuha ng Ombudsman ay isa ring mahalagang piraso ng puzzle na maaaring mag-ugnay sa mga usap-usapang ito.

Habang hinihintay ang pinal na resulta ng imbestigasyon, ang publiko ay nananatiling mapagmatyag. Ang kwento ni Usec. Cabral ay tila isang pahina mula sa isang spy novel—puno ng misteryo, bilyon-bilyong pera, at mga karakter na may kanya-kanyang agenda. Ngunit sa dulo ng lahat, ang pinakamahalaga ay ang katarungan. Kung ang kanyang pagkamatay ay may kinalaman sa pagnanais niyang ibunyag ang katotohanan sa tulong ng mga tao tulad ni Lacson, kailangang malaman ng sambayanan kung sino ang mga taong mas piniling patahimikin siya kaysa maharap sa batas.

Ang trahedya sa Kennon Road ay hindi lamang pagkamatay ng isang indibidwal, kundi isang hamon sa ating sistema ng hustisya. Sa bawat metrong lalim ng bangin kung saan natagpuan si Cabral, tila ganoon din kalalim ang dumi ng korapsyon na pilit ibinabaon ng mga nasa kapangyarihan. Ngunit hangga’t may mga taong tulad ni Lacson na patuloy na nagbabantay, at hangga’t ang publiko ay hindi tumitigil sa pagtatanong, may pag-asa pa na ang “huling usapan” na iyon ay maging mitsa ng tunay na pagbabago. Ang misteryo ni Usec. Cabral ay nagsisimula pa lamang mabuksan, at ang katotohanan, gaano man ito kapait, ay kailangang lumabas.