“Akala ko tapos na ang laban ko bilang ina nang marinig kong sabihing wala nang pag-asa ang anak ko. Hindi ko alam noon na sa mismong araw na iniwan kami, magsisimula pala ang himalang magbabago sa buong buhay namin.”

Hindi ako sanay magsalita tungkol sa sakit. Mas sanay akong lunukin ito, ikulong sa dibdib, at magpatuloy na lang. Pero may mga sandaling hindi ka na pwedeng manahimik, dahil ang katahimikan mismo ang papatay sa’yo. Isa roon ang araw na sinabi ng asawa kong si Roger na wala na raw silbi ang lahat ng ginagawa namin para kay Lucy.

Ako si Grace. At ito ang kwento kung paano ko natutunang lumaban kahit nag-iisa.

Nagsimula ang lahat sa isang pagtatalo na hindi ko na mabilang kung pang-ilan. Nasa sala kami noon, malamig ang hangin pero mas malamig ang tono ng boses ni Roger. Paulit-ulit niyang sinasabi na wala na raw saysay ang pagpunta sa doktor, na kahit ilang konsultasyon pa ang gawin namin ay hindi na gagaling si Lucy. Ramdam ko ang pagkainis niya, parang bawat salita ay may kasamang bigat na gusto niyang ipasa sa akin.

Hindi ko na napigilan ang sarili ko. Sinabi kong imbes na puro reklamo, mas mabuti pang mag-isip siya ng solusyon. Ngunit bago ko pa matapos ang sasabihin ko, tumayo siya at umalis ng walang lingon-lingon. Naiwan akong nakatayo, nanginginig, habang ang mga salitang binitiwan niya ay paulit-ulit na umuukit sa dibdib ko.

Si Lucy ang anak naming limang taong gulang. Ilang buwan bago iyon, bigla na lang gumuho ang mundo ko nang marinig ko ang salitang tumor sa utak. Hindi ko makakalimutan ang itsura niya tuwing sumasakit ang ulo niya, kung paano siya sumusuka hanggang sa manghina, at kung paano siya umiiyak sa gabi habang hawak ko ang kamay niya at walang magawa kundi umiyak din nang tahimik.

Nilibot namin ang napakaraming ospital. Kinausap ang iba’t ibang espesyalista. Ngunit pare-pareho ang sagot. Masyadong delikado. Masyadong komplikado. Walang gustong sumugal. Doon ko unang naramdaman ang takot na parang may kamay na humihigpit sa lalamunan ko.

Pero bilang ina, may bahagi sa puso kong hindi marunong sumuko. May narinig akong tungkol sa isang clinic sa Germany, isang lugar na may karanasan sa ganitong klase ng operasyon. Iyon ang huling baraha ko. Kahit hindi ko alam kung paano, kahit hindi ko alam kung saan kukuha ng pera, kumapit ako sa ideyang iyon.

Nang kausapin namin ang doktor tungkol dito, nakita ko ang pag-asa sa sarili kong mga mata kahit pilit niya itong pinapakalma. Totoo raw na may pagkakataon sa Germany, pero mahal. Napakamahal. Kailangan daw naming humingi ng tulong sa mga charity at sponsor. Tahimik si Roger noon, at ako ang nagsalita para sa amin.

Paglabas namin ng clinic, doon ako tuluyang bumigay. Umiyak ako sa hallway, parang wala nang natitirang lakas sa katawan ko. Sinabi kong iyon na ang huling pagkakataon ni Lucy at kahit anong mangyari, kailangan naming lumaban. Tahimik lang akong niyakap ni Roger. Akala ko noon, pareho pa rin kami ng direksyon.

Kinabukasan, buong araw akong tumawag sa mga organisasyon. Paulit-ulit na tinatanggihan, paulit-ulit na umaasang may sasagot. Si Roger naman, palakad-lakad sa bahay, sinasabing sayang lang ang oras ko. Hindi ko siya pinansin. Para kay Lucy, kakayanin ko ang lahat.

Hanggang isang umaga, paglabas ko ng kwarto, nakita ko siyang may hawak na maleta sa pintuan. Parang huminto ang mundo ko. Sa salamin, may nakadikit na maliit na papel na may isang salitang nakasulat. Sorry.

Tinanong ko siya kung tatakbo na ba siya. Sinabi niyang pagod na siya, na wala na raw siyang lakas, at doon niya ibinunyag ang bagay na tuluyang dumurog sa akin. Sinabi niyang hindi raw namin tunay na anak si Lucy. Inampon lang daw namin siya. At dahil may sakit na, mas mabuti raw na ibalik na lang sa ampunan.

Hindi ko alam kung saan ako kumuha ng lakas, pero sinabi kong hinding-hindi ko iiwan ang anak ko. Kahit mag-isa ako. Sinabi kong siya ang umalis, dahil hindi ko siya kailangan kung ganyan ang pag-iisip niya. Nang isara niya ang pinto, doon lang ako bumagsak at humagulgol.

Tinawagan ko ang mga magulang ko, ngunit tumanggi akong pauwiin sila. Kailangan kong tumayo mag-isa. Kinuha ko si Lucy sa ospital, inayos ang lahat ng papeles, at sa loob ng isang linggo, nasa paliparan na kami papuntang Germany.

Hindi madali ang biyahe. Sa airport pa lang, nahilo na si Lucy at aksidenteng natapon ang juice sa isang babaeng elegante ang bihis. Galit na galit siya, sumigaw sa wikang hindi ko maintindihan, at naramdaman ko ang hiya na parang gusto kong maglaho. Ang mas masakit, katabi pa namin siya sa eroplano.

Sa buong flight, halos hindi tumigil ang pagsusuka ni Lucy. Paulit-ulit ang reklamo ng babae, at paulit-ulit din ang paghingi ko ng paumanhin. Nang makalapag kami, pakiramdam ko parang nanalo ako sa isang digmaan na hindi nakikita ng iba.

Sa Germany, dinala kami sa ospital at doon ko nakilala si Dr. Becker. Habang kinukwento ko ang lahat, may isang babaeng nagsisilbing tagasalin. Siya si Angela. Siya rin ang babaeng nakatabi namin sa eroplano. Nang malaman niyang inampon ko si Lucy, bigla siyang lumabas ng silid na umiiyak.

Maya-maya, humingi siya ng tawad sa akin. Doon nagsimulang magbago ang lahat. Inanyayahan niya kami sa bahay nila ng asawa niyang si Peter. Sa gabing iyon, unang beses kong naramdaman na hindi ako nag-iisa sa laban na ito.

Lumipas ang mga araw at linggo. Inayos ang lahat ng pagsusuri. At sa tulong nina Angela at Peter, nagkaroon kami ng sapat na pondo para sa operasyon. Nang araw ng operasyon, halos hindi ako humihinga sa labas ng operating room. Ngunit nang lumabas si Dr. Becker na may ngiti, bumuhos ang luha ko sa sobrang pasasalamat.

Matagumpay ang operasyon. Unti-unting gumaling si Lucy. Makalipas ang isang buwan, pinayagan na kaming umuwi. Dalawang taon ang lumipas, at tuluyan na siyang naging malusog, masigla, at masayahin.

Nakilala ko si David, isang lalaking minahal kami ng buo. Isang araw, bumalik si Roger. Ngunit wala na siyang lugar sa buhay namin. Tahimik siyang umalis, at ako’y nanatiling nakatayo, hawak ang kamay ng anak ko.

Ngayon, kapag tinitingnan ko si Lucy na tumatawa, alam kong tama ang pinili ko. Hindi madali ang maging ina. Hindi madali ang lumaban mag-isa. Pero may mga himalang dumarating kapag pinili mong manatili.

At kung may natutunan man ako, iyon ay ito. Hindi lahat ng umaalis ay kawalan. Minsan, sila ang daan para makapasok ang mga taong tunay na magmamahal sa’yo. Hangga’t may nagmamahal, may pag-asa. Hangga’t may ina na hindi sumusuko, may himala.