Hindi kapani-paniwala ang mga tagpong nasaksihan ng buong bansa kamakailan sa loob mismo ng bulwagan ng Senado. Sa halip na mahinahong talakayan at intelektwal na debate, tila naging arena ng labanan ang mataas na kapulungan nang mag-abot ang emosyon at prinsipyo ng ating mga mambabatas. Ang mga tagpong ito, na napanood sa live broadcast, ay nag-iwan ng matinding tanong sa publiko: Nawawala na nga ba ang decorum at respeto sa isa sa pinaka-respetadong institusyon ng ating gobyerno?

Nagsimula ang lahat sa isang tila ordinaryong pagdinig sa komite. Ang usapin ay tungkol sa mga sensitibong isyu ng korapsyon at seguridad na matagal nang inaabangan ng sambayanan. Ngunit habang tumatagal ang oras, ang lamig ng aircon sa loob ng session hall ay hindi sapat upang palamigin ang nagbabagang tensyon sa pagitan ng ilang mga mambabatas. Ang simpleng pagtatanong ay nauwi sa personalan, at ang mga interpellation ay naging palitan ng matatalim na salita na hindi madalas marinig sa telebisyon.

Sa gitna ng pagdinig, isang mambabatas ang biglang tumayo at nagsimulang sumigaw nang hindi na matanggap ang mga banat ng kanyang kasamahan. Ang katahimikan na dapat ay nananaig sa loob ng Senado ay napalitan ng ingay ng mga kamay na humahampas sa lamesa at mga boses na nag-uunahang marinig. Hindi na lamang ito tungkol sa batas; ito ay naging tungkol na sa garbo, pride, at depensa sa sariling dangal.

Ang mga mambabatas, na inaasahan nating maging huwaran ng pasensya at diplomasya, ay nakuhang magpalitan ng mga akusasyon na tila walang bukas. May mga pagkakataon na kailangang pumagitna ng Senate President upang pigilan ang posibleng pisikal na komprontasyon. Ang bawat salitang binitawan ay tila isang bala na naglalayong pabagsakin ang kredibilidad ng kabilang panig. Sa harap ng mga camera, nakita ng mamamayan ang “unfiltered” na bersyon ng ating mga lider—ang bersyon na puno ng galit at tila nawalan na ng kontrol.

Para sa mga ordinaryong Pilipino na nanonood mula sa kanilang mga tahanan o opisina, ang eksenang ito ay kapwa nakakagulat at nakakalungkot. Sa gitna ng maraming problemang kinakaharap ng bansa—mula sa mataas na presyo ng bilihin hanggang sa kakulangan ng trabaho—ang makita ang mga Senador na nag-aaway na parang mga bata ay tila isang sampal sa mukha ng mga botanteng nagluklok sa kanila. Marami ang nagtatanong kung ito pa ba ang tamang paraan upang makamit ang katotohanan, o baka naman ito ay isa lamang malaking “show” para makuha ang atensyon ng publiko.

Gayunpaman, may ilang nagsasabi na ang ganitong emosyonal na pagsabog ay patunay lamang na ang ating mga mambabatas ay tao rin na may hangganan ang pasensya. Ngunit sa ilalim ng mga patakaran ng Senado, ang “unparliamentary language” at kawalan ng galang sa kasamahan ay may kaukulang parusa. Ang tanong ngayon ay kung magkakaroon ba ng accountability o kung ito ay magiging isa na namang “forgotten chapter” sa kasaysayan ng ating politika.

Sa bawat sigaw at bawat pag-interrupt sa nagsasalita, nawawala ang focus sa tunay na layunin ng pagdinig. Ang mga ebidensyang dapat ay sinusuri at ang mga testigong dapat ay tinatanong nang maayos ay nadidistract ng drama ng mga mambabatas. Ito ang madilim na bahagi ng ating demokrasya na madalas nating makita sa telebisyon—kung saan ang “ingay” ay mas binibigyang pansin kaysa sa “saysay.”

Habang nagpapatuloy ang session, makikita ang ilang Senador na pilit na nagpapanatili ng kanilang composure, sinusubukang ibalik ang usapan sa tamang track. Sila ang nagsisilbing boses ng katwiran sa gitna ng kaguluhan. Pero sa kasamaang palad, ang mga viral na clip ay hindi ang tungkol sa mga matinong mungkahi, kundi ang tungkol sa kung sino ang pinakamalakas sumigaw at kung sino ang pinakamatalim sumagot.

Matapos ang mahabang oras ng bangayan, natapos ang pagdinig nang walang malinaw na resolusyon. Ang naiiwan na lamang sa isip ng publiko ay ang mga mukha ng galit na Senador at ang mga salitang hindi dapat namumutawi sa loob ng ganitong institusyon. Ang mga tagpong ito ay nagsisilbing paalala na ang kapangyarihan ay may kasamang responsibilidad—isang responsibilidad na maging disente sa lahat ng oras, lalo na sa harap ng sambayanang Pilipino.

Sa huli, ang Senado ay dapat manatiling lugar ng hustisya at paggawa ng batas, hindi isang entablado para sa personal na hidwaan. Ang bansa ay naghihintay ng resulta, hindi ng drama. Habang papalapit ang mga susunod na eleksyon, ang mga ganitong eksena ay tiyak na matatandaan ng mga botante. Ang bawat sigaw na narinig sa bulwagang iyon ay isang paalala na kailangan nating suriin nang mabuti ang mga taong ating pinagkakatiwalaan na mamuno sa atin.