May mga kasong hindi umiikot sa katawan o lokasyon kundi sa yaman at mga ari-ariang iniwan. Sa usapin ni Cabral, mas lalong tumitindi ang pansin sa pinagmulan ng kanyang pera, mga asset na umano’y nakapangalan sa iba, at kung sino ang tunay na makikinabang kapag umusad ang batas.

Sa mga nagdaang buwan, unti-unting lumalalim ang diskusyon sa kaso ni Cabral, hindi lamang dahil sa misteryo ng kanyang pagkawala at iniulat na p.u.m.a.n.a.w, kundi dahil sa mas masalimuot na usapin ng yaman. Sa mata ng batas, ang tanong ay hindi agad kung ano ang nangyari sa kanya, kundi kung ano ang nangyari sa kanyang mga ari-arian at kung sino ang tunay na may kontrol sa mga ito.

Si Cabral ay kilala bilang isang mataas na opisyal ng pamahalaan. Ang ganitong posisyon ay may kaakibat na kapangyarihan, impluwensya, at access sa malalaking proyekto ng estado. Dahil dito, natural na sinusuri hindi lang ang kanyang mga desisyon sa serbisyo, kundi pati ang antas ng yaman na kanyang naipon sa loob ng maraming taon.

Sa ilalim ng umiiral na batas, obligadong magsumite ang mga opisyal ng gobyerno ng statement of assets, liabilities and networth o saln. Dito dapat malinaw na nakatala ang lahat ng ari-arian, kabilang ang lupa, bahay, sasakyan, negosyo, cash, at maging mga pagkakautang. Ang dokumentong ito ang unang batayan ng publiko at ng mga imbestigador sa pagtukoy kung tugma ba ang yaman sa legal na kita.

Batay sa karaniwang sahod at benepisyo ng isang opisyal sa antas ni Cabral, may hangganan ang maaaring maipon sa loob ng kanyang termino. Kapag ang ideklarang networth ay hindi umaayon sa nakikitang pamumuhay o sa lawak ng mga ari-ariang iniuugnay sa kanya, doon nagsisimula ang masusing pagsusuri.

Dito pumapasok ang konsepto ng pinaghihinalaang yaman o alleged wealth. May mga ulat at espekulasyon na nagsasabing maaaring mas malaki ang aktwal na yaman ni Cabral kaysa sa nakasaad sa mga dokumento. Kabilang sa madalas ituro ang mga ari-ariang hindi direktang nakapangalan sa kanya, tulad ng lupa o bahay na nasa pangalan ng mga anak, kamag-anak, o malalapit na kaibigan.

Sa mga ganitong kaso, malinaw na sinabi ng Korte Suprema na hindi sapat na itago ang ari-arian sa pangalan ng iba. Kapag napatunayang ang isang opisyal ang tunay na beneficial owner, maaari pa ring masaklaw ng imbestigasyon ang naturang asset. Ang mahalaga ay ang ebidensya kung sino ang totoong may kontrol at nakikinabang.

Bukod sa real properties, binabanggit din ang posibleng business interests ni Cabral. Maaaring kabilang dito ang mga silent partnerships, konsultasyon, o ugnayan sa mga kumpanyang may kinalaman sa konstruksyon at iba pang proyekto. Mayroon ding usapin ng cash at bank deposits, lokal man o posibleng nasa labas ng bansa, pati na ang mga investment vehicle at trust funds.

Hindi rin nawawala sa listahan ang mga luxury assets tulad ng mamahaling sasakyan, vacation properties, at koleksyon ng alahas o sining. Gayunman, mahalagang tandaan na hangga’t walang pinal na desisyon ang korte, ang lahat ng ito ay nananatiling alegasyon at hindi pa itinuturing na katotohanan.

Kapag may ganitong kalaking yaman na nakataya, nagiging sentro ang pera ng mga kasong mataas ang profile. Hindi na ito simpleng isyu ng personal na trahedya kundi ng pananagutan. Sa ganitong sitwasyon, ang susunod na laban ay hindi sa lansangan kundi sa loob ng korte.

Kung opisyal na ideklarang p.u.m.a.n.a.w si Cabral, papasok ang proseso ng settlement of estate. Lahat ng ari-arian ay pagsasama-samahin, babayaran ang mga utang, at ipamamahagi ayon sa batas. Kung may iniwang testamento, ito ay susundin hangga’t hindi labag sa mga probisyon ng civil code at sa karapatan ng compulsory heirs.

Kung walang testamento, ang pamamahagi ng mana ay susunod sa itinakdang pagkakasunod ng mga tagapagmana, kabilang ang asawa, mga anak, at sa ilang kaso ay mga magulang. Ngunit nagiging mas komplikado ang lahat kapag may hinalang ilegal ang pinagmulan ng yaman.

Sa ganitong pagkakataon, maaaring pumasok ang lifestyle check at mas malalim na imbestigasyon mula sa mga ahensya tulad ng ombudsman at iba pang institusyon. Posible ring i-freeze o i-sequester ang ilang asset habang dinidinig ang kaso upang hindi ito magamit o mailipat.

Kapag napatunayang ang yaman ay unlawfully acquired, maaari itong ma-forfeit pabor sa estado. Ibig sabihin, kahit pa may mga tagapagmana, hindi nila agad mapapakinabangan ang mga ari-ariang napatunayang may problema ang pinagmulan.

May isa pang mas kontrobersyal na senaryo, ang posibilidad na buhay pa si Cabral. Sa ganitong kalagayan, mananatili sa kanya ang legal ownership ng kanyang mga ari-arian, ngunit mas lalong lalawak ang imbestigasyon sa kanyang pagkawala, sa kanyang saln, at sa lahat ng rekord pinansyal na may kaugnayan sa kanya.

Hindi maiiwasan ang banggaan ng interes sa pagitan ng pamilya at ng estado. Ang pamilya ay naghahangad ng katahimikan at linaw, habang ang gobyerno ay may tungkuling tiyakin na walang yaman ng bayan ang naabuso o naitago. Sa huli, ang korte lamang ang may kapangyarihang magtakda kung alin ang lehitimo at alin ang dapat bawiin.

Ang kaso ni Cabral ay hindi lamang kwento ng isang opisyal. Ito ay salamin ng mas malawak na usapin ng accountability at tiwala sa pamahalaan. Kapag hindi malinaw kung saan napunta ang yaman ng mga nasa kapangyarihan, ang talo ay ang publiko.

Sa dulo ng lahat, ang pera ay hindi simpleng tsismis. Ito ay ebidensya, pananagutan, at isang tanong na patuloy na hihingi ng malinaw na sagot mula sa batas at sa sistemang dapat nagbabantay sa interes ng sambayanan.