Sa ating lipunan, madalas ay hinuhusgahan ang kakayahan ng isang tao base sa kanyang pananamit, sa kanyang amoy, o sa uri ng trabahong kinagisnan ng kanyang pamilya. Kapag nakakita tayo ng isang batang galing sa hirap, ang unang pumapasok sa isip ng marami ay wala itong alam kundi ang magbanat ng buto sa ilalim ng init ng araw. Ngunit sa likod ng mga gasgas na kamay at balat na sinunog ng dagat, minsan ay nagtatago ang isang pambihirang talino na hindi kayang tapatan ng mga taong nagtapos sa mamahaling unibersidad. Ito ang kwento ng isang batang mangingisda na naging tampulan ng biro at pangungutya, ngunit naging bida nang ipakita niya ang kanyang nakakamanghang galing sa teknolohiya na nagpanga-nga sa mga eksperto.

Nagsimula ang lahat sa isang maliit na bayan kung saan ang pangunahing ikinabubuhay ng mga tao ay ang pangingisda. Dito nakatira si Jomar, isang labing-pitong taong gulang na binatilyo na maagang namulat sa hirap ng buhay. Sa halip na maglaro o mag-aral nang tuluy-tuloy, kailangan niyang sumama sa kanyang ama sa laot para makahuli ng isda na ibebenta nila sa palengke. Dahil dito, madalas siyang makitang marungis, amoy lansa, at nakasuot ng mga lumang damit. Sa mata ng mga taong nakapaligid sa kanya, siya ay “mangingisda lang”—isang bata na walang kinabukasan sa labas ng dagat.

Isang araw, nagkaroon ng malaking event sa kanilang bayan kung saan dinala ang mga makabagong kagamitan para sa isang proyekto ng pamahalaan. May mga dalubhasang technicians at engineers na dumating mula sa malaking lungsod bitbit ang kanilang mga mamahaling gadgets at equipments. Ngunit sa gitna ng kanilang operasyon, isang napakahalagang makina ang biglang nag-malfunction. Ang makinang ito ang nagsisilbing sentro ng kanilang system, at kung hindi ito maaayos, titigil ang buong proyekto at malulugi ang gobyerno ng milyun-milyong piso.

Nagkagulo ang mga eksperto. Sinubukan nilang gamitin ang lahat ng kanilang alam. Binuklat ang mga makakapal na manual, ginamitan ng mga modernong diagnostic tools, at nagtawagan pa sa kanilang mga head office para sa tulong. Ngunit lumipas ang ilang oras, nanatiling patay ang makina. Sa gitna ng tensyon, napadaan si Jomar na galing lang sa pagtulong sa kanyang ama sa pagbubuhat ng mga banyera ng isda. Tumigil siya at tahimik na nanood sa ginagawa ng mga technician.

Dahil sa kuryosidad, lumapit si Jomar at nagtanong kung ano ang problema. Sa halip na sagutin nang maayos, tinawanan lang siya ng mga nandoon. Sabi ng isa, “Hoy bata, bumalik ka na lang sa dagat at mangisda. Hindi ito laruan at lalong hindi ito katulad ng makina ng bangka niyo.” Pinagtabuyan siya at hinamak ang kanyang pagkatao dahil lamang sa kanyang itsura. Ang mga taong nanonood ay naki-ayon din sa panunukso, tinatawag siyang epal at nagmamarunong.

Pero hindi umalis si Jomar. Sa isang mabilis na sulyap sa open panel ng makina, may napansin siya. Isang bagay na hindi nakita ng mga eksperto dahil masyado silang nakatutok sa komplikadong software. Nang muling tumalikod ang mga technician para mag-usap kung paano ibabalik ang makina sa lungsod, mabilis na lumapit si Jomar. Sa harap ng gulat na gulat na mga mata ng mga tao, kumuha siya ng isang simpleng wire at may ginalaw sa loob ng circuit board na hindi man lang ginagamitan ng mamahaling gamit.

Sa isang iglap, umilaw ang panel. Narinig ang mahinang ugong ng makina na hudyat na muli itong gumagana. Ang katahimikan ay bumalot sa buong lugar. Ang mga technician na kanina lang ay nagmamayabang ay napatigil at hindi makapaniwala sa kanilang nakita. Ang batang mangingisda na kanilang hinamak at tinawanan ay nagawang ayusin ang problemang bumasag sa kanilang mga ulo sa loob lamang ng ilang segundo.

Dito nalaman ang sikreto ni Jomar. Bagama’t siya ay isang mangingisda sa umaga, siya pala ay isang self-taught genius sa gabi. Sa pamamagitan ng mga lumang cellphone at computer na napupulot o nabibili niya sa junk shop, natuto siyang mag-isa kung paano gumagana ang electronics. Ang kanyang karanasan sa pag-aayos ng mga sirang gamit sa kanilang bahay at ang kanyang hilig sa pagbabasa ng mga itinapong libro tungkol sa teknolohiya ang naghasa sa kanyang galing. Hindi niya kailangan ng diploma para patunayan na siya ay isang malupit na technician.

Ang pangyayaring iyon ay nagsilbing malakas na sampal sa mga taong mapanghusga. Napagtanto nila na ang talino ay hindi laging matatagpuan sa loob ng opisina o sa mga taong nakasuot ng kurbata. Minsan, ito ay nasa mga taong pinaka-hindi natin inaasahan. Ang batang mangingisda ay hindi na muling tinawanan. Sa halip, naging inspirasyon siya sa buong bayan na ang kahirapan at uri ng trabaho ay hindi hadlang para maging eksperto sa isang bagay.

Simula noon, binigyan si Jomar ng scholarship ng kumpanyang nagmamay-ari ng makina. Naisip nila na ang ganitong uri ng hilaw na talento ay hindi dapat masayang sa dagat lamang. Ngunit kahit naging sikat na siya at nakapag-aral na sa malalaking eskwelahan, hindi kailanman nakalimutan ni Jomar ang kanyang pinagmulan. Lagi niyang sinasabi na ang dagat ang nagturo sa kanya ng pasensya, at ang teknolohiya ang nagbigay sa kanya ng boses sa mundong madalas ay bingi sa mga mahihirap.

Ang kwentong ito ay paalala sa atin na huwag nating mamaliitin ang sinuman base sa kanilang panlabas na anyo. Ang bawat tao ay may itinatagong galing na naghihintay lang ng tamang pagkakataon para maipakita. Sa susunod na makakita ka ng isang simpleng tao sa lansangan, isipin mo na baka siya na pala ang solusyon sa problemang hindi mo kayang lutasin. Ang tunay na karunungan ay walang pinipiling estado sa buhay; ito ay para sa lahat ng may pangarap at determinasyong matuto.