Ako si Isabel Alcantara.
At sa gabing iyon, bago pa man tuluyang sumabog ang katahimikan sa bahay ko sa Alabang, may naramdaman na akong mali—kahit wala pa ako roon.

Hindi ko iyon maipaliwanag noon. Hindi kaba ng audit, hindi takot sa board, hindi rin pagod ng katawan. Iba. Parang may hiblang humihila sa dibdib ko, dahan-dahan pero paulit-ulit, na para bang may tumatawag na hindi gumagamit ng salita.

Nasa likod ako ng tinted na bintana ng sasakyan ni Mang Uli, papalabas ng Makati, habang unti-unting nilulunok ng gabi ang mga gusali. Tahimik ang EDSA, bihira ang busina, at sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, wala akong hawak na laptop. Apat na sobre lang ang nasa bag ko.

Hindi ko alam kung babasahin nila agad. Hindi ko rin alam kung tatanggapin pa nila ako bilang ina, o bilang bisitang minsang umuuwi. Pero alam ko ito—kung hindi ako umuwi ngayon, baka hindi na ako kilala bukas.

“Ma’am,” maingat na sabi ni Mang Uli habang nakatingin sa daan, “diretso na po tayo?”

“Oo,” sagot ko. “Diretso na.”

At sa likod ng salitang iyon, may dasal na hindi ko binigkas…. Ang buong kwento!⬇️

Hindi ko alam na sa oras ding iyon, sa loob ng sarili kong bahay, may bote nang bumagsak.

Sa isip ko noon, tahimik ang Alabang. May ilaw sa kusina, may tunog ng kutsara, may halakhak ni Seth. Iyon ang imaheng kinapitan ko. Hindi ko alam na sa laundry area, kumalat ang matapang na amoy ng kemikal, at sa isang iglap, nagbago ang takbo ng hapon.

“Nakakasuya!” sigaw daw ni Seth, sabi sa akin ni Weng makalipas ang ilang oras.
“Masakit sa ilong!” iyak ni Cela.

At si Sar—ang anak kong bihirang magsalita—ang una raw nakapansin na hindi lang aksidente ang pagkakahulog ng bote. Tahimik lang daw siyang nakatingin. Nakatingin kung saan dapat.

Sa basement corridor.

Pagdating ko sa subdivision, napansin ko agad ang kakaiba.

Walang masyadong ilaw sa guardhouse. Si Rohelio, ang security chief, ay nakatayo sa labas imbes na nakaupo. Naka-krus ang braso, seryoso ang mukha. Nang makita niya ang sasakyan, bahagya siyang nagulat.

“Ma’am?” mabilis niyang sabi habang binubuksan ang gate. “Hindi po kayo nag-text.”

“Surpresa,” sagot ko, pilit ngumiti. “May problema ba?”

Isang segundo siyang nag-alinlangan. Isang segundo na sapat para maramdaman ko ang bigat.

“May… maliit po kaming iniimbestigahan,” sagot niya. “Nothing alarming. Just protocol.”

Protocol. Isang salitang matagal ko nang ginagamit para takpan ang mga bagay na ayaw kong aminin.

Pagbukas ng pinto ng bahay, hindi ako sinalubong ng sigawan o yakap.

Sinalubong ako ng katahimikan.

May amoy pa rin ng kemikal sa hangin, hinaluan ng lemon cleaner. Nakita ko si Weng sa kusina, namumutla, hawak ang basahan. Nang magtama ang mga mata namin, para siyang gustong magsalita pero pinili niyang yumuko.

“Ma’am Isabel…” mahina niyang sabi.

Bago pa siya makalapit, may apat na yabag na sabay-sabay.

“—Mama?”

Si Seth ang unang tumakbo. Sumunod si Cela, may luha pa sa mata. Si Sion, maingat ang hakbang, parang hindi sigurado kung totoo ako. At si Sar… nakatayo lang sa likod. Hindi ngumiti. Hindi umiyak. Nakatingin lang.

Lumuhod ako agad.

“Anak…” pabulong kong sabi, sabay yakap sa kanila. Mahigpit. Parang baka mawala sila kapag binitawan ko.

Pero ramdam ko—hindi pare-pareho ang yakap nila.

May dalawang mahigpit.
May isang maingat.
At may isang… nanatiling malayo.

“Nagkaroon po ng konting aberya kanina,” paliwanag ni Weng habang nakaupo kami sa sala. “May natapon na cleaning solution. Naayos na po agad. Walang nasaktan.”

Tumango ako, pero ang tingin ko ay nasa mga kamay ni Sar. May maliit na gasgas. Parang galing sa kahoy.

“Sar,” mahinahon kong tanong, “saan galing ‘yan?”

Tumingin siya sa akin. Diretso. Walang takot.

“Sa pinto,” sagot niya.

“Anong pinto?”

Sandaling tumahimik ang sala. Si Sion ang sumagot.

“Sa basement, Ma.”

Parang may kumalabit sa sentido ko.

Hindi ko inaasahan ang basement na iyon. Hindi ko rin inaasahan ang pakiramdam na parang hindi na iyon bahagi ng bahay ko.

Madilim kahit bukas ang ilaw. May amoy ng lumang kahoy at… iba. Hindi lang alikabok. May bakas ng madalas na pagdaan. Mga yapak na hindi dapat nandoon.

Nandoon si Rohelio at si Tomas. Tahimik. Si Jay—ang janitor—wala.

“Nasaan si Jay?” tanong ko.

Nagkatinginan sila.

“Umuwi na po,” sagot ni Rohelio. “Maaga po.”

“Anong oras?”

“Mga… bandang tanghali.”

Napatingin ako sa relo ko. Hindi tugma.

At doon ko nakita ang maliit na kahon sa gilid ng basement—hindi akin. Hindi ko binili. May lock. Gasgas ang gilid, parang madalas buksan at isara.

“Buksan,” sabi ko.

Tahimik. Walang gumalaw.

“Buksan,” inulit ko, mas mabigat ang boses.

Nang bumukas ang kahon, parang may humigop ng hangin sa dibdib ko.

Mga papel.
Mga larawan.
Schedule.

Schedule ng mga bata.

Oras ng pasok. Oras ng tutor. Oras ng tulog.

At isang bagay na lalong nagpatigas ng tuhod ko—

Isang lumang kopya ng blueprint ng bahay.

May marka. Pula. Sa basement corridor.

Hindi ako sumigaw. Hindi ako umiyak.

Umupo lang ako sa malamig na sahig at doon ko unang naramdaman ang tunay na takot—hindi bilang CEO, hindi bilang babae—kundi bilang ina na muntik nang mawala ang karapatang magkamali.

“Ma…” mahina ang boses ni Cela sa likod ko. “Uuwi ka na ba talaga?”

Tumayo ako. Dahan-dahan. Humarap sa kanila.

“Oo,” sagot ko. “At hindi na ako aalis nang hindi kayo kasama.”

Hindi ko alam kung sapat iyon. Pero alam kong iyon ang simula.

Kinabukasan, walang press release.

May imbestigasyon.

Tahimik. Legal. Malalim.

Si Jay ay hindi na bumalik. Si Marisa Kintanar ay biglang nag-file ng leave. At sa bawat detalye na unti-unting lumilitaw, mas lalo kong naintindihan ang isang bagay na matagal kong inakala na kontrolado ko—

Hindi sapat ang pera para protektahan ang tahanan.
Hindi sapat ang posisyon para bantayan ang mga anak.

Kailangan ng presensya.

Sa gabing iyon, bago matulog ang mga bata, ibinigay ko ang apat na sobre.

Isa-isa. Walang paliwanag. Walang speech.

Niyakap ako ni Seth.
Tahimik na umiyak si Cela.
Tumango si Sion—parang isang batang matagal nang naghihintay ng desisyon.
At si Sar… inilagay niya ang sobre sa dibdib ko.

“Dito ka na lang,” sabi niya.

At doon, sa isang simpleng pangungusap, natutunan ko ang pinakamahalagang leksyon na hindi itinuro ng kahit anong boardroom—

Ang tahanan ay hindi lugar na binabayaran.
Ito ay lugar na pinipili.

At sa pagkakataong iyon, sa wakas, pinili ko na ang tama.