Hindi lahat ng sugat ay nakikita. May mga kirot na tahimik lang, pinipiling itago sa likod ng ngiti at mahabang biyahe. Ganito nagsimula ang kuwento ni Elias—isang ordinaryong binata na mas piniling sumakay ng bus pa-Maynila kaysa masaksihan ang kasal ng babaeng minahal niya nang buong-buo.

Lumaki si Elias sa isang maliit na bayan sa probinsya. Anak ng magsasaka, sanay sa hirap at tiyaga. Doon din niya nakilala si Lea—isang simpleng dalaga na may pangarap na mas malaki kaysa sa bayan nila. Magkasabay silang nangarap, magkasabay tumawa, at magkasabay maniwala na sapat ang pagmamahal para malampasan ang lahat.

Magkasintahan sila ng limang taon. Walang engrandeng date, walang mamahaling regalo—pero may oras, may pang-unawa, at may mga pangakong binitiwan sa ilalim ng mga bituin. Si Elias ang sandalan ni Lea sa bawat kabiguan, at si Lea ang dahilan kung bakit patuloy na lumalaban si Elias kahit pagod na pagod na.

Ngunit dumating ang panahong hindi na sapat ang pagmamahal lang.

Nang magtapos si Lea ng kolehiyo, inalok siya ng trabaho sa lungsod. Si Elias ay naiwan sa probinsya—walang sapat na ipon, walang koneksyon, at walang katiyakang trabaho sa siyudad. Sinubukan niyang sumunod, ngunit laging kulang ang pera, laging may kailangang unahin sa pamilya.

Unti-unting nagbago si Lea. Hindi sa ugali, kundi sa mundo na ginagalawan niya. Naging mas mabilis ang takbo ng buhay niya—mga bagong kaibigan, bagong pananaw, bagong pangarap. Hanggang isang araw, tahimik niyang sinabi kay Elias ang katotohanan: may nanliligaw sa kanyang mayaman, maayos ang buhay, at handang ibigay ang lahat ng hindi kayang ibigay ni Elias.

Hindi nagalit si Elias. Hindi siya nagsalita ng masakit. Ang tanong lang niya, “Masaya ka ba?” At tumango si Lea, luhaang umiwas ng tingin.

Ilang buwan ang lumipas. Bihira na silang mag-usap. Hanggang isang araw, may imbitasyong dumating—kasal ni Lea, sa isang kilalang lalaki, gaganapin sa isang marangyang lugar sa bayan nila. Lahat ay nagulat, ngunit si Elias, tahimik lang.

Alam niyang hindi niya kakayanin. Hindi niya kakayaning makita si Lea na nakaputing bestida, hawak ang kamay ng lalaking may lahat—habang siya, mananatiling alaala na lang.

Kaya sa mismong araw ng kasal, habang ang buong bayan ay abala sa paghahanda, si Elias ay nag-empake ng kaunti niyang gamit at pumunta sa terminal. Walang nagsabi sa kanya ng “ingat.” Walang nagtanong kung bakit siya aalis. Sumakay siya ng bus pa-Maynila—walang malinaw na plano, walang kasiguruhan, tanging hangaring makalayo.

Sa loob ng bus, pinilit niyang matulog. Ngunit bawat pagdilat ng mata ay may kasamang alaala—unang tawa ni Lea, unang pangako, unang “mahal kita.” Sa labas ng bintana, palayo nang palayo ang bayan, kasabay ng unti-unting pagkaputol ng isang kabanata ng buhay niya.

Pagdating sa Maynila, sinalubong siya ng ingay, siksikan, at kawalan ng direksyon. Natulog siya sa isang maliit na boarding house, naghanap ng kahit anong trabaho. Construction, delivery, kargador—tinanggap niya lahat. Hindi dahil pangarap niya ito, kundi dahil kailangan niyang mabuhay.

May mga gabing umiiyak siya nang tahimik. May mga umagang gigising siyang mabigat ang dibdib. Ngunit may isang bagay na hindi nawala—ang dignidad niya. Hindi siya bumalik para manggulo. Hindi siya humingi ng paliwanag. Tinanggap niya na minsan, kahit gaano mo kamahal ang isang tao, hindi ikaw ang pinipili.

Isang gabi, habang nagpapahinga sa gilid ng kalsada matapos ang mahabang araw ng trabaho, may isang matandang lalaki ang umupo sa tabi niya. Nagkuwentuhan sila—walang pangalan, walang detalye. Hanggang sa sinabi ng matanda, “Alam mo, hindi lahat ng pagkatalo ay talo talaga. Minsan, inililihis ka lang sa mas tamang daan.”

Hindi agad naintindihan ni Elias ang sinabi, pero tumatak ito sa kanya.

Lumipas ang mga taon. Unti-unting umayos ang buhay niya. Nakapasok siya sa isang maliit na kumpanya, natutong mag-ipon, at natutong mangarap muli—para sa sarili niya, hindi para sa iba. Hindi na niya hinanap si Lea sa social media. Hindi dahil galit siya, kundi dahil pinili niyang tapusin ang sugat nang hindi na binubuksan muli.

Hanggang isang araw, sa isang bus pauwi galing trabaho, may umupong babae sa tabi niya. Simple lang, tahimik, at may ngiting hindi mapilit. Nag-usap sila—una’y tungkol sa trapik, hanggang sa mga pangarap. Walang pilitan, walang bigat.

Sa mga sumunod na buwan, naging magkaibigan sila. At sa pagkakaibigang iyon, unti-unting bumalik ang tiwala ni Elias—hindi lang sa pag-ibig, kundi sa sarili niya.

Minsan, napaisip siya: paano kung nanatili siya sa bayan? Paano kung pinilit niyang panoorin ang kasal? Ngunit alam niyang tama ang desisyon niya. Ang pagsakay niya sa bus noong araw na iyon ay hindi pagtakas—ito ay pagligtas sa sarili.

Ang kuwento ni Elias ay kuwento ng maraming taong tahimik na nasasaktan. Hindi lahat ng iniwan ay mahina. Hindi lahat ng umalis ay duwag. May mga taong marunong umatras para hindi tuluyang masira.

At minsan, ang pinakamalungkot na biyahe ng buhay mo ang magdadala sa’yo sa lugar kung saan muli kang mabubuo.