“Isang gabi sa gilid ng abandonadong gasolinahan ang nagbukas ng pintuan ng kapalaran ko, kung saan ang isang sirang makina, isang matandang babae, at isang dambuhalang truck ang magsisiwalat kung sino ang dapat paniwalaan kapag ang katotohanan ay hindi kayang basahin ng mga makina.”

Ako si Rogelio de Luna, at hanggang ngayon ramdam ko pa rin ang alikabok sa lalamunan ko habang naglalakad ako pauwi noong gabing iyon. Bitbit ko ang lumang backpack ng ama ko, mabigat hindi dahil sa laman kundi dahil sa mga alaala. Ang sapatos kong butas butas ay halos sumuko na rin, bawat hakbang may kasamang kirot, pero mas masakit ang bigong bumalot sa dibdib ko matapos akong itaboy sa isang talyer sa Victoria Conquista.

Wala raw akong halaga. Wala raw akong sertipiko. Bumalik na lang daw ako kapag may narating na ako. Nilunok ko ang mga salitang gusto kong isuka at isiniksik ang huling baryang natira sa bulsa ko. Apatnapung kilometro ang lalakarin ko pauwi. Hindi ito ang una. Sanay na ako.

Doon ko nakita ang van. Mahina ang ilaw, nakaparada sa tabi ng abandonadong gasolinahan. Bukas ang hood, may usok na paakyat sa dilim. Sa bangketa, may matandang babaeng nakaupo, nakayuko, umiiyak nang tahimik. Pwede sana akong dumaan lang. Pagod na pagod na ako. Pero may humila sa akin. Parang tinig ng nanay ko tuwing akala niya tulog na ako.

Lumapit ako. Tinanong ko kung ayos lang siya. Nang tumingala siya, nakita ko ang takot at pagod sa kanyang mga mata. Animnapung taong gulang siguro, puting buhok na nakapusod, kupas na bestida, sirang tsinelas. Sinabi niyang bumigay ang van niya at kailangan niyang makarating sa Salvador bago mag alas sais ng umaga dahil nasa ospital ang kapatid niya.

Tiningnan ko ang makina. Kahit mahina na ang baterya ng cellphone ko, sapat pa ang ilaw. Hindi ko na kailangang hulaan. Alam ko na ang tunog. Fuel pump. Parang eksaktong tunog ng truck ng tatay ko ilang araw bago siya mawala. Biglang bumalik ang alaala ko noong bata pa ako, nakahiga sa ilalim ng lumang Scania, tinuturuan niya akong makinig.

Sinubukan kong ayusin gamit ang kung anong meron ako. Lumang hose, bote, Swiss army knife ng ama ko. Hindi perpekto, pero gumana. Nang umandar ang van, niyakap ako ng matanda na parang anak. Ayaw kong tumanggap ng bayad. Sapat na sa akin ang makita siyang makaalis.

Akala ko doon na matatapos ang gabi ko. Pero hindi. Humiling pa siya ng isang pabor. May malaking truck daw sa likod ng gasolinahan. Dalawang araw nang stranded. Pinsan daw niya ang driver. Tatlong mekaniko na raw ang sumuko.

Pagod na ako, oo. Pero hindi ko kayang tumanggi. Lumapit ako sa Mercedes Actros. Dambuhala. Parang pader na may gulong. Nakita ko ang driver, si Roberto. Malapad ang balikat, may tattoo, may galit sa mata. Tinawag niya akong bata, tinanong kung mekaniko ba talaga ako.

Hindi ako sumagot. Umakyat ako sa cab. Inikot ang susi. Masakit ang tunog ng makina, parang sinasakal. Ipinihit ko ulit. Pareho. Ipinasok ko ang kamay ko sa dashboard, pumikit, nakinig. Cylinder four. Solenoid valve. Barado. Kilala ko ang sakit na iyon.

Sinabi kong subukan kong ayusin. Pinagtawanan niya ako. Tatlong mekaniko na raw ang sumubok, pati espesyalista. Sino raw ako para magmarunong. Pero pumayag din siya nang makita niyang ayos na ang van ng pinsan niya.

Gamit ang syringe at malinis na diesel, mano mano kong nilinis ang valve. Lumang paraan. Walang scanner. Walang computer. Puro pakiramdam. Puro pakikinig. Nang pinaandar niya ulit, umungol ang makina, nag-alinlangan, tapos biglang nabuhay. Buo. Matatag. Parang leon.

Niyakap ako ni Roberto. Sa unang pagkakataon sa araw na iyon, may naniwala sa akin. Akala ko iyon na ang rurok. Mali pala.

Dumating ang isang puting sasakyan. Bumaba ang isang binatang nakauniporme, may dalang makintab na aluminum case. Ricardo ang pangalan. Certified technician daw mula sa Mercedes. Isang tingin pa lang niya sa akin, alam kong hinusgahan na niya ako.

Binuksan niya ang hood, kinutya ang ginawa ko, tinawag na butcher ang kamay ko. Ipinakita niya ang scanner niya, binasa ang error code, at agad nagdeklara na kailangang palitan ang buong injection module. Dalawampung libo ang halaga. Hindi kaya ni Roberto.

Sinabi kong hindi iyon ang totoong problema. Sinabi kong sensor lang ang nagbibigay ng maling basa. Hindi niya ako pinakinggan. Tinawanan niya ako. Tinawag akong YouTube mechanic.

Dumating ang pulis. Mas naniwala siya sa badge at papeles kaysa sa tunog ng makinang umaandar sa harap niya. Minarkahan ni Ricardo ang truck bilang grounded. Parang binura niya ang lahat ng ginawa ko sa isang iglap.

Pinayagan si Roberto na paikutin lang sa loob ng gasolinahan ang truck. Maayos ang andar sa una. Hanggang sa biglang umubo ang makina at tumigil. Ngumiti si Ricardo na parang nanalo. Sinabi niyang tama siya.

Nanlamig ako. Sigurado akong ayos ang valve. Ramdam ko iyon. Narinig ko iyon. Litong lito ako.

Doon tumayo ang matandang babae, si Dona Teresa. Tahimik siyang lumapit. Hinaplos ang hood. Tinanong niya ako kung sigurado ako. Tumango ako. Tinanong niya si Ricardo kung sigurado siya sa scanner niya. Buo ang yabang niya.

Humiling si Dona Teresa sa pulis na sumilip lang sa loob ng makina. Pagkatapos ay hiniling niyang ipakita ni Ricardo ang kanang kamay niya. Nang itaas niya ito, nakita naming lahat ang sariwang mantsa ng diesel.

Nanahimik ang paligid. Ang diesel na iyon ay mula sa injector. Ibig sabihin, may ginalaw siya habang naka off ang makina. Sinubukan niyang patunayan ang punto niya sa pamamagitan ng sabotahe.

Hindi na nagsalita si Dona Teresa. Ipinakita niya lang ang kanyang kwaderno sa pulis. Lahat ay nakasulat. Oras. Pangyayari. Sino ang lumapit. Kailan binuksan ang hood. Tahimik pero kumpleto.

Nang tanungin ang pulis si Ricardo, wala siyang maisagot. Ang badge at uniporme ay hindi na sapat. Ang katotohanan ay nasa mga pahina ng lumang kwaderno.

Umalis si Ricardo na hindi makatingin sa amin. Tinanggal ang grounded mark ng truck. Tinapik ako ni Roberto sa balikat, nanginginig ang tinig. Humingi siya ng tawad. Inabot niya sa akin ang dalawang libo. Tinanggap ko. Hindi dahil sa pera, kundi dahil sa unang pagkakataon, iyon ay bayad na may respeto.

Bumyahe si Roberto. Nakalipad si Dona Teresa papuntang Salvador. Naiwan ako sa gasolinahan habang sumisikat ang araw.

Naglakad pa rin ako pauwi. Pareho pa rin ang sapatos. Pareho pa rin ang backpack. Pero may nagbago. Hindi sa mundo, kundi sa akin.

Hindi lahat ng makina kayang basahin ng scanner. Hindi lahat ng problema kayang solusyunan ng titulo. Minsan, ang kailangan lang ay tainga, pasensya, at tapang na manindigan kahit walang naniniwala.

At sa gabing iyon, sa tabi ng abandonadong gasolinahan, natutunan kong ang tunay na halaga ng isang tao ay hindi nasusukat sa uniporme, kundi sa kakayahang makinig sa katotohanan kahit ito ay pabulong lang.