Sa masalimuot na mundo ng politika sa Pilipinas, madalas na ang nakikita ng mata ay kabaligtaran ng totoong nangyayari sa likod ng mga kurtina ng kapangyarihan, at ito ang naging sentro ng mga mainit na diskusyon kamakailan matapos ang mga pagsusuri na naglalabas ng tunay na kulay ng relasyon sa pagitan ng dalawang pinakamataas na lider ng bansa. Ang dating inaakalang matibay na alyansa na binuo sa ilalim ng temang pagkakaisa ay tila unti-unti nang nauupos, at sa gitna ng mga naglalabásang isyu, isang nakakagulat na perspektibo ang lumutang mula sa dating Senador Antonio Trillanes IV na nagbigay-diin sa isang aspeto na tila nakaligtaan ng marami, lalo na ng kampo ni Vice President Sara Duterte. Ito ay ang hindi matatawarang katalinuhan at estratehiyang pulitikal ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., na sa simula ay minaliit at inakalang walang sapat na pangil upang banggain ang impluwensya ng mga Duterte. Ang naratibong ito ay nagpapakita na sa laro ng trono, ang tahimik at kalkuladong mga hakbang ay mas mabagsik at mapanganib kaysa sa maingay at matapang na postura na nakasanayan ng publiko mula sa nakaraang administrasyon.

Ayon sa mga obserbasyon at pagsisiwalat, tila naging kampante ang kampo ng Pangalawang Pangulo sa pag-aakalang hawak nila ang leeg ng administrasyon dahil sa malaking boto na nakuha nila noong eleksyon at sa popularidad ng apelyidong kanilang dinadala. Subalit, sa paglipas ng panahon, makikita na ang bawat galaw ng Pangulo ay may kaakibat na layunin na dahan-dahang alisan ng pangil at kapangyarihan ang kanyang “running mate.” Ang mga pangyayari sa Kongreso, partikular na ang pagtanggal ng confidential funds at ang sunod-sunod na pagdinig na nagdidin sa mga kaalyado ng mga Duterte, ay hindi basta aksidente o gawa lamang ng mga mambabatas na may sariling agenda. Sa pananaw ng mga analista, ito ay bahagi ng isang “master plan” na may basbas, kundi man direktang utos, mula sa pinakamataas na opisina sa bansa. Ang pagkakamali ni VP Sara, ayon sa pagsusuri, ay ang hindi niya pag-antisipa na ang taong kanyang tinulungan manalo ay siya ring magiging arkitekto ng paghina ng kanilang pamilya sa pulitika.

Ang katalinuhan ni PBBM, gaya ng binibigyang-diin ni Trillanes, ay hindi nakikita sa mga grandiyosong talumpati o sa pakikipag-away sa harap ng media, kundi sa kanyang abilidad na gamitin ang sistema at ang mga institusyon upang protektahan ang kanyang interes at pahinain ang kanyang mga kalaban nang hindi nagmumukhang kontrabida. Habang ang kampo ng mga Duterte ay kilala sa pagiging prangka, palaban, at minsan ay marahas magsalita, ang Pangulo ay nanatiling kalmado, diplomatiko, at tila walang alam sa mga nangyayaring gulo. Ngunit sa likod ng ngiti at mapayapang aura, ang makinarya ng gobyerno ay gumagalaw pabor sa kanya. Naisahan umano si VP Sara dahil hindi niya inasahan na ang mga kaalyado niya noon sa Kongreso at Senado ay mabilis na lilipat ng bakod at tatalima sa kumpas ng bagong administrasyon. Ito ay isang klasikong halimbawa ng “realpolitik” kung saan walang permanenteng kaibigan, kundi permanenteng interes lamang.

Isang malaking bahagi ng estratehiyang ito ay ang paghihiwalay kay VP Sara sa mga resources na kailangan niya upang mapanatili ang kanyang impluwensya. Ang pagkakait sa kanya ng confidential funds ay hindi lamang usapin ng transparency; ito ay isang direktang pagputol sa kanyang kakayahang gumalaw nang malaya at magpondo ng mga operasyon na maaaring magamit laban sa administrasyon sa hinaharap. Sa puntong ito, makikita ang galing ng Pangulo sa paggamit ng “power of the purse” ng Kongreso bilang sandata. Hindi niya kailangang siya mismo ang magsalita o magtanggal ng pondo; hahayaan niya ang mga kongresista, sa pamumuno ng kanyang pinsan, na gawin ang maruming trabaho habang siya ay nananatiling malinis sa paningin ng publiko. Ang ganitong klase ng maniobra ay nagpapakita ng isang lider na hindi lang basta nakaupo, kundi isang lider na nag-iisip ng ilang hakbang na nauuna sa kanyang mga kalaban.

Dagdag pa rito, ang isyu ng International Criminal Court (ICC) ay ginagamit din bilang isang “Sword of Damocles” na nakabitin sa ulo ng mga Duterte. Bagama’t sinasabi ng Pangulo na hindi sila makikipagtulungan, ang mga aksyon ng Department of Justice at ang pagpapahintulot sa mga imbestigador na pumasok sa bansa ay nagpapahiwatig ng ibang kwento. Ito ay isa pang patunay ng katalinuhan ni PBBM sa paghawak ng mga baraha. Alam niya na ang banta ng ICC ay isang mabisang paraan upang mapanatiling “in check” ang pamilya Duterte. Sa pamamagitan ng pagbibigay ng magkahalong mensahe, napapanatili niya ang kawalan ng katiyakan sa kampo ng kalaban, na nagreresulta sa takot at paranoia. Ang dating matatapang na pahayag ng mga taga-Davao ay tila nabawasan na ng angas dahil alam nilang sa isang kumpas lang ng Pangulo, maaaring magbago ang ihip ng hangin sa international arena.

Ang mga rebelasyong ito ni Trillanes ay nagsisilbing mata sa mga hindi nakikita ng karaniwang mamamayan. Ipinakita niya na ang imahe ng Pangulo bilang mahina o “tamad” ay posibleng isang palabas lamang upang ilihis ang atensyon ng mga kalaban habang siya ay nagpapatibay ng kanyang posisyon. Sa katunayan, ang pagiging tahimik ng Pangulo ay naging kanyang pinakamalakas na sandata. Habang si VP Sara at ang kanyang pamilya ay nag-iingay at naglalabas ng mga maaanghang na salita, lalo lamang silang nagmumukhang desperado at nawawalan ng kontrol, habang ang Pangulo ay nagmumukhang disente at estadista. Sa mata ng publiko, ang naging biktima ng pambu-bully ay nagiging ang Pangulo, at ang mga nanggugulo ay ang mga Duterte, isang naratibo na pabor na pabor sa administrasyon.

Hindi rin maikakaila ang papel ng mga “political operators” na nakapaligid sa Pangulo. Ang pagkakaroon niya ng mga beteranong politiko at estratehista sa kanyang tabi ay nagpapatunay na seryoso siya sa paghawak ng kapangyarihan hanggang sa dulo ng kanyang termino at marahil ay lampas pa rito. Ang pagkabasag ng UniTeam ay hindi isang aksidente; ito ay isang kalkuladong demolisyon. Ang bawat alyansa na binuwag at bawat bagong koalisyon na binuo ay bahagi ng paghahanda para sa susunod na eleksyon. Nakita ni VP Sara na unti-unting nauubos ang kanyang mga kaalyado, at ang mga natitira sa kanya ay wala ring magawa kundi sumunod sa agos o manahimik na lamang upang hindi madamay sa pagbagsak.

Sa huli, ang aral na makukuha sa mga pangyayaring ito ay ang kahalagahan ng hindi pagmamaliit sa kakayahan ng isang tao, lalo na kung siya ay nasa pinakamataas na posisyon. Ang akalang “puppet” lamang ay siya palang “puppet master” na nagmamaniobra ng buong entablado. Para kay VP Sara, ito ay isang mapait na katotohanan na kailangan niyang harapin atawan ng solusyon kung nais pa niyang manatiling relevante sa politika. Para naman sa taong-bayan, ito ay isang paalala na sa politika, walang permanente, at ang tunay na laro ay hindi sa harap ng camera kundi sa mga saradong kwarto kung saan ang kapalaran ng bansa ay pinagpapasyahan ng iilan. Ang katalinuhan ni PBBM na ibinunyag ni Trillanes ay nagbukas ng maraming mata at nagpabago sa pananaw ng marami ukol sa kung sino talaga ang tunay na nagpapatakbo ng Pilipinas sa kasalukuyan. Ang tanong na lamang ngayon ay kung mayroon pang natitirang baraha ang mga Duterte upang kontrahin ang matalinong estratehiya ng Palasyo, o kung ito na ang simula ng tuluyan nilang paglubog sa kapangyarihan.