Sa lahat ng araw na bumubulong ang siyudad ng Maynila sa ingay ng jeep, sigaw ng mga tinderang nag-aagawan ng suki, at yabag ng libu-libong taong may kanya-kanyang bitbit na problema, hindi ko malilimutan ang umagang iyon. Isang ordinaryong araw na hindi ko alam ay magiging simula ng pinakamabigat—at pinakamapanganib—na kabanata ng buhay ko.

Nagising ako sa pamilyar na tinig ni Mama Nena, mahina pero may diin. “Elyas anak, gumising ka na. 5:00 na.” Bago ko pa man dumilat, dama ko na ang lamig ng sahig na parang tumatagos sa likod ko kahit may manipis na kutson. Sa gilid ko, nakatalukbong pa si Ivy, yakap-yakap ang bag niya na para bang kayamanan niyang dapat bantayan.

“Ma, five minutes pa…” ungol ko pa, pero sagot na niya agad, “Five minutes mo, nagiging trenta.” Natawa ako kahit ramdam ko pa ang puyat ng magdamag. Nag-deliver ako sa karinderya kagabi, tapos overtime naman sa bangko. Pero hindi ako puwedeng ma-late. Hindi na ulit.

Habang naliligo sa malamig na tubig mula sa lumang timba sa likod bahay, bulong ko sa sarili, “Twenty-four na ako… pero pakiramdam ko apatnaraan na ‘yung katawan ko.” Pagbalik ko, gising na si Ivy, hila-hila ang buhok, naglalagay ng clip.

“Kuya… may project kami. Kailangan ng colored paper.”

Sumulyap ako sa payat kong pitaka. Kahit ito parang namamanhid na sa kakahigop ng huling baryang nakakapit. Pero nang makita ko ang mga mata ni Ivy—singkit, maliit, puno ng pag-asa—hindi ko nagawa tumanggi.

“Oo, ako na bahala,” sagot ko, pilit na nakangiti.

Pag-upo sa hapag, inabutan ako ni Mama ng kape. “Millionaryo coffee ‘yan,” biro niya. Natatawa ako pero alam ko—instant coffee iyon na hinati pa niya sa dalawa.

“Ma…” sabi ko habang nginunguya ang matigas na tinapay. “Pag nagka-business ako, araw-araw may itlog, may pandesal. Hindi na ‘yung ganito.”

Tinitigan niya ako—hagod ng pagod, pero may ningning ng pagmamalaki.

“Anak… hindi ako nag-aalala sa bigas. Ang inaalala ko, baka mapagod ka bago mo maabot ang pangarap mo.”

Hindi ko alam kung bakit, pero tumama iyon sa dibdib ko.

Nakasabit ako sa jeep bago mag-alas-siyete, hawak ang bakal na malamig. Binuklat ko ang maliit na kwaderno ko para balikan ang notes ko sa accounting. Pangarap kong makatapos. Para kay Mama. Para kay Ivy. Para sa sarili kong minsan ding nangarap makalabas sa barong-barong na ito.

“Uy, seryoso na naman mukha mo,” bungad ni Polo mula likod. “Bills? Renta? O paano mo yayain ‘yung ate sa karinderya?”

Napailing ako. “Wala akong panahon sa ligaw, Polo.”

“Corny mo talaga,” sagot niya. “Pero sige. Kapag naging milyonaryo ka, bagong motor ang gusto ko ha.”

“Pag nagka-business ako, bibigyan kita ng motor na hindi mo kailangang tulak,” biro ko.

Nagtawanan kami bago siya humiwalay, ako papasok ng bangko. Janitor ako. Hindi ko ikinahihiya. Pero tuwing tinitingnan ko ang mga taong naka-office attire, parang may maliit na apoy sa loob kong nagsasabing balang araw… makakalabas ako sa mundong ito.

Pag-uwi ko kinagabihan, dala ko colored papers para kay Ivy. Niyakap niya ako ng mahigpit, parang regalo na ang hawak ko ay tiket sa pangarap niyang maging top one. Sa hapag, ginisang monggo lang at tuyo, pero para sa amin—parang piyesta.

Pagkatapos, umakyat ako sa bubong. Tinitingnan ko ang mga ilaw ng siyudad. Parang mga bituing lumalapit. “Hindi ako mananatili rito forever…” bulong ko.

Hindi ko alam na may paparating palang unos na magbabago sa lahat.

Kinabukasan, may sigawan. Si Mang Turing, ang matandang nagkukumpuni ng payong sa kanto, nakabulagta sa lupa. Namumutla. Humihingal.

“Kuya Elias! Hindi na gumagalaw!”

Hindi ko alam kung bakit pero mabilis gumalaw ang katawan ko. Binuhat ko si Mang Turing papunta sa Barangay Health Center. “Sandali lang, ‘Lo. Hindi namin kayo pababayaan.”

Habang hawak ko siya, parang biglang tumibok nang mas mabilis ang dibdib ko. Hindi ko alam… pero may kutob ako. May paparating.

Ilang araw pagkatapos noon… bumagsak si Mama sa palengke.

Dinala siya sa ospital. Nakadugtong sa tubo. Maputla. Parang ibang tao. Parang hindi ‘yung inang kilala kong matatag at laging may biro.

“Doc… ano pong nangyari?”

“Hypertension. Kailangan ma-confine. Kailangan magdeposito ng limang libo.”

Parang narinig ko’y limang milyon.

Wala ako noon. Wala.

Kaya lumapit ako kay Aling Doray. “Pautang po… kahit seven thousand…”

Mabigat ang tingin niya. Mabigat ang tubo. Pero mas mabigat ang takot ko na mawala si Mama.

“Babayaran ko po. Kahit paunti-unti.”

Pag-uwi ko… madilim.

“Pinutulan na po tayo kuya…” sabi ni Ivy, may kandila sa kamay.

Nakita ko ang luha niya. “Kuya… mahihirapan ako sa assignment…”

Nilapit ko ang kandila sa notebook niya.

“Oh, ayan. Romantic lighting. Parang nasa mamahaling restaurant ka.” biro ko.
Napatawa siya, kahit may luha pa. At sa liwanag ng maliit na apoy, pinilit naming gawing mas magaan ang gabi.

Pero sa loob-loob ko… pakiramdam ko, unti-unti kaming nilalamon ng dilim.

Kinabukasan, pagod ako, kulang sa tulog, halos habol-hininga papasok sa bangko. Late na ako. At pagpasok ko, bumulaga ang sigaw ni Mr. Taldo.

“Elias! Bakit ka late? Alam mo bang may VIP visit ngayon?”

Hindi ko alam kung bakit… pero sa sandaling iyon, parang biglang lumamig ang paligid. Parang may paparating. Parang may mangyayaring hindi ko inaasahan.

At iyon ang araw na magsisimula ang kwento kong hindi ko inakalang ikakabagabag ng buong bayan.

Isang araw na magbubukas ng pinto hindi lang sa pag-asa… kundi sa panganib na hindi ko akalaing haharapin ko para sa pamilya, para sa sarili, at para sa taong darating sa buhay ko—na magpapabago sa lahat.