Sa gitna ng hamog at katahimikan ng Kennon Road, isang trahedya ang yumanig hindi lamang sa kagawaran ng DPWH kundi sa buong bansa. Ang pagkamatay ni dating Undersecretary Maria Catalina “Kathy” Cabral ay hindi lamang isang simpleng aksidente sa mata ng publiko. Ito ay isang masalimuot na puzzle na puno ng mga lohikal na butas, hindi tugmang pahayag, at ang tila “overkill” na reaksyon mula sa pinakamataas na opisyal ng ating gobyerno. Habang lumilipas ang mga araw, ang tanong ay hindi na lamang kung paano siya nahulog, kundi sino ang natatakot sa mga impormasyong maaaring dala-dala niya bago ang kanyang huling hininga.

Ang Paradokso ng Takot at ang Huling Sandali
Si Kathy Cabral ay hindi lamang isang teknokrata; siya ay isang babaeng kilala sa kanyang talino at pagiging maingat. Ngunit ang pinakamalaking kontradiksyon sa kanyang pagkamatay ay ang mismong lokasyon ng insidente. Ayon sa mga taong malapit sa kanya, si Cabral ay may matinding acrophobia o takot sa matataas na lugar. Paano hahantong ang isang taong may ganitong kondisyon sa gilid ng isang matarik at mapanganib na bangin sa Tuba, Benguet?

Higit pa rito, natagpuan ang kanyang sasakyan na maayos na nakaparada, ngunit ang kanyang cell phone, bag, at lahat ng mahahalagang gamit ay naiwan sa loob. Sa sikolohiya ng isang taong nagnanais lamang magpahinga o humanap ng kapayapaan, bihirang iwanan ang komunikasyon sa loob ng sasakyan sa isang liblib na lugar. Mayroon ding malaking agwat ng oras o “time gap” mula nang huli siyang makitang buhay hanggang sa matagpuan ang kanyang bangkay. Walang saksi, walang huling tawag para sa tulong, at walang anumang senyales na nais niyang saktan ang sarili. Ang autopsy ay maaaring nagsasabing “blunt force trauma,” ngunit ang motibo at ang sirkumstansya ay sumisigaw ng pagdududa.

Ang “Overreach” ng Ombudsman: Bakit Ganito Kapursigido?
Sa gitna ng imbestigasyon ng lokal na pulisya, isang kakaibang direktiba ang dumating na nagpataas ng kilay ng mga eksperto sa batas. Si Ombudsman Samuel Martires ay biglang nag-utos sa Philippine National Police (PNP) sa Benguet na “preserbahin ang lahat ng gadget” mula sa pinangyarihan ng insidente. Dito nagsimulang uminit ang usapin. Bakit ang Ombudsman?

Ang mandato ng Ombudsman ay imbestigahan ang graft at korapsyon, hindi ang manguna sa isang death investigation na karaniwang trabaho ng local police at NBI. Ang biglaang interes ni Martires sa mga cell phone at digital files ni Cabral ay nagdulot ng espekulasyon: Mayroon bang “dark secrets” na nakatago sa mga gadget na ito? Ang mga bulong-bulungan sa loob ng gobyerno ay nagtuturo sa mga sensitibong dokumento o listahan ng mga proponent para sa bilyon-bilyong flood control projects sa ilalim ng 2025 General Appropriations (GA). Ang pakikialam na ito ay itinuturing na isang malinaw na “overreach” o paglampas sa kanyang legal na awtoridad, na tila ba mayroong isang bagay na kailangang makuha bago pa ito makita ng iba.

Ang “Overreaction” ni Secretary Abalos at ang Sibakan sa Pulisya
Hindi pa natatapos ang gulat ng publiko sa kilos ng Ombudsman, sumunod naman ang kanyang kapatid na si Interior Secretary Benhur Abalos Jr. Sa isang biglaang desisyon, ipinatanggal ni Abalos sa pwesto ang provincial director ng Benguet at ang chief of police ng Tuba. Ang dahilan? Hindi raw nailagay ang “yellow tape” at hindi itinuring na “crime scene” ang lugar agad-agad.

Ngunit kung susuriin ang lohika ng mga pulis sa lugar, ang kanilang unang instinct ay “search and rescue.” Nang matagpuan ang katawan ni Cabral, ang prayoridad ay isalba ang buhay at dalhin siya sa ospital. Sa puntong iyon, walang indikasyon ng foul play; itinuturing itong isang aksidente. Ang marahas na pagpapatalsik sa mga opisyal na gumagawa lamang ng kanilang tungkulin ay tila isang paraan ng pananakot o “scapegoating.” Ayon sa mga kritiko, ito ay isang malinaw na “overreaction” na lalong nagpalakas sa hinala ng cover-up. Bakit kailangang parusahan ang mga pulis kung wala namang malinaw na ebidensya ng krimen noong una? O baka naman ang krimen ay ang hindi nila pag-secure sa mga gadget na pilit na hinahanap ng mga nasa itaas?

Ang Koneksyon sa Bilyon-bilyong Pondo
Hindi maiiwasang iugnay ang pagkamatay ni Cabral sa kanyang posisyon sa DPWH. Bilang isang undersecretary, humahawak siya ng mga sensitibong impormasyon tungkol sa mga malalaking proyekto ng bansa. Ang flood control projects ay palaging sentro ng kontrobersya dahil sa laki ng pondo at sa posibilidad ng kickbacks. Kung ang kanyang cell phone ay naglalaman ng mga usapan, transaksyon, o listahan ng mga politikong nakikinabang sa mga proyektong ito, natural lamang na magkukumahog ang mga sangkot na makuha ang mga gamit na ito.

Ang katotohanan na ang kanyang smartphone ay naiwan sa sasakyan at agad naibalik sa pamilya bago pa man “ma-preserba” ng mga tauhan ni Martires ay tila nagbigay ng panandaliang ginhawa sa mga naghahanap ng hustisya, ngunit nag-iwan naman ng matinding galit sa panig ng mga opisyal na nagnanais makialam. Ang “something rotten” sa sitwasyong ito ay hindi na maitatago ng anumang press release.

Konklusyon: Hustisya o Katahimikan?
Ang huling oras ni Maria Catalina “Kathy” Cabral sa Kennon Road ay mananatiling isang madilim na kabanata sa kasaysayan ng ating burukrasya hangga’t hindi nailalabas ang katotohanan. Sa pagitan ng isang babaeng takot sa matataas na lugar at ng isang sistemang mabilis magpatahimik ng mga testigo, nasaan ang hustisya? Ang sabay na pagkilos ng magkapatid na Abalos at Martires ay hindi na lamang nagkataon; ito ay isang pattern na dapat bantayan ng sambayanan.

Hindi sapat ang autopsy report para tapusin ang kwentong ito. Hangga’t may mga opisyal na nasisibak nang walang malinaw na basehan at hangga’t may mga “overreach” sa kapangyarihan, ang amoy ng cover-up ay mananatiling masangsang. Ang bayan ay naghihintay ng kasagutan: Aksidente nga ba ito, o isang trahedyang idinisenyo upang ibaon ang mga “dark secrets” ng 2025 projects? Sa huli, ang katotohanan, gaano man ito kailalim sa bangin, ay pilit at pilit na aalingawngaw.