Ang silid ay puno ng amoy ng sariwang bulaklak at masasarap na pagkain. Naririnig ang tawanan ng aking mga dating kasamahan sa paaralan, ang mga guro na naging pamilya ko na rin sa loob ng apat na dekada. Ngayong gabi ang aking retirement party. Pagkatapos ng apatnapung taon ng pagtuturo, pagdidisiplina sa mga bata, at pagpupuyat sa paggawa ng lesson plan, sa wakas, ibinibigay na sa akin ang parangal na nararapat para sa akin. Ako si Mercedes, isang biyuda na nagtaguyod sa kaisa-isa kong anak na si Mark sa pamamagitan ng aking sahod bilang guro. Lahat ng sakripisyo ay ginawa ko para sa kanya. Ipinagmalaki ko siya nang maging isa siyang matagumpay na engineer, at tinanggap ko nang maluwag sa puso ang kanyang asawa na si Bianca, kahit na ramdam ko noong una pa lang na may pagka-materyosa ang babaeng ito.

Sa buong gabi ng party, napansin ko ang labis na “asikaso” ni Bianca sa akin. Siya ang nag-aayos ng aking buhok, siya ang kumukuha ng aking pagkain, at siya ang bumabati sa lahat ng mga bisita na tila ba siya ang bida sa gabing iyon. Alam ko kung bakit. Ngayong gabi ay inianunsyo ang aking retirement fund—isang malaking halaga na bunga ng aking apat na dekadang pagtitipid at pagsusumikap. Nakita ko ang kislap sa mga mata ni Bianca nang banggitin ng emcee ang halaga. Hindi iyon kislap ng paghanga, kundi kislap ng kasakiman. Si Mark naman ay tila balisa, hindi makatingin nang diretso sa aking mga mata. Akala ko ay pagod lang siya, pero may mas malalim pa palang dahilan.

Bandang alas-siyete ng gabi, nagpunta ako sa banyo para mag-ayos ng aking sarili. Papunta na ako sa lababo nang marinig ko ang bulungan sa may pantry, na katabi lang ng restawran kung saan idinadaos ang party. Napatigil ako nang marinig ko ang boses ni Bianca. “Huwag kang kabahan, Mark. Kaunting pampatulog lang ‘to. Kapag nakatulog na siya at dinala natin siya sa ospital, pipirmahan niya ang mga papeles sa ilalim ng impluwensya ng gamot. Sasabihin natin na kailangan na niyang ilipat ang pera sa account natin para sa ‘medical emergency’ niya. Hindi niya mahahalata.” Nanlamig ang buong katawan ko. Ang sarili kong anak, ang tanging yaman ko sa mundong ito, ay kunsintidor sa plano ng kanyang asawa para nakawin ang aking pinaghirapan.

Dahan-dahan akong bumalik sa aking upuan, pilit na pinatitigas ang aking kalooban. Bilang isang guro, marami na akong nakitang bata na nagkakamali, pero hindi ko akalain na ang sarili kong anak ay magagawang itaboy ang kanyang dangal para sa pera. Maya-maya pa, lumapit si Bianca sa akin, bitbit ang dalawang baso ng apple juice. Ang isa ay may kakaibang puting latak sa ilalim, napakaliit na halos hindi mapansin kung hindi ka titingin nang maigi. “Ma, uminom ka muna. Alam kong pagod ka sa dami ng bisita at sa haba ng program. Deserve mo ang mag-relax,” malambing niyang sabi. Tumingin ako kay Mark na nasa likod niya, nakayuko at pinaglalaruan ang kanyang singsing.

Sa sandaling iyon, alam ko na kailangan kong gumawa ng paraan. Hindi para saktan sila, kundi para ituro sa kanila ang isang leksyon na hinding-hindi nila malilimutan. “Naku, salamat Bianca. Teka, Mark, maaari mo ba akong kuhanan ng shawl sa loob ng sasakyan? Tila lumalamig ang simoy ng hangin,” utos ko sa aking anak. Agad namang tumalima si Mark. Nang lumingon si Bianca para tignan ang pag-alis ni Mark, mabilis kong pinalitan ang baso naming dalawa. Ang basong para sa akin ay inilagay ko sa harap niya, at ang baso niya ang kinuha ko. Paglingon niya muli, nakangiti na ako. “Sige, Bianca, sabay tayong uminom. Cheers para sa aking retirement at para sa ating pamilya.”

Uminom si Bianca nang malaki, tila kampante na tagumpay ang kanilang plano. “Cheers, Ma. Mahal na mahal ka namin,” sabi pa niya bago tuluyang ubusin ang juice. Makalipas ang labinlimang minuto, habang nagpapatuloy ang pasasalamat sa mga bisita, napansin ko ang unti-unting pagbabago sa kilos ni Bianca. Nagsimulang mamungay ang kanyang mga mata. Nagsimula siyang magsalita nang pautal-utal. “Mark… tila… tila nahihilo ako…” bulong niya. Dumating si Mark at nagulat sa nakita. “Anong nangyayari, Bianca?” “Hindi ko alam… ang bigat ng… ng pakiramdam ko…” At sa gitna ng maraming tao, biglang bumagsak si Bianca mula sa kanyang upuan.

Nagkagulo sa party. Ang akala ng mga bisita ay stroke o atake sa puso. “Tumawag kayo ng ambulansya!” sigaw ni Mark. Pero hinawakan ko ang braso ni Mark. “Anak, baka naman may nakain lang siya o… baka may nainom siyang hindi dapat?” Tinitigan ko si Mark nang matalim. Doon ko nakita ang matinding takot sa kanyang mga mata. Alam niya. Alam niya kung ano ang nasa loob ng baso. Dinala si Bianca sa ospital, at bilang nanay, sumama ako. Sa loob ng ER, habang tinitignan ng mga doktor si Bianca, hindi na nakapagtago si Mark. Humagulgol siya sa harap ko. “Ma, patawad… nagawa lang namin ‘yun dahil nabaon kami sa utang sa casino si Bianca. Malaking halaga ang kailangan namin, kung hindi, kukunin ang bahay namin.”

Nadurog ang puso ko. Hindi dahil sa perang gusto nilang kunin, kundi dahil sa kawalan ng tiwala. “Mark, apatnapung taon akong nagturo. Tinuruan ko ang libu-libong bata na maging tapat. Pero ang sarili kong anak, nakalimutan ang itinuro ko. Kung sinabi mo lang sa akin, ibibigay ko naman ang pera. Anak kita eh. Pero ang lasunin ako at lokohin? Iyan ang hindi ko matatanggap.” Pagkatapos ng gabing iyon, hindi ko na sila pinayagang tumira sa bahay ko. Ginamit ko ang aking retirement money para maglakbay sa mundo at magtayo ng isang munting foundation para sa mga gurong inabandona ng kanilang pamilya. Natutunan ni Mark at Bianca ang leksyon sa pinakamasakit na paraan—nawalan sila ng pera, nawalan sila ng bahay, at higit sa lahat, nawalan sila ng isang inang handang magbigay ng lahat.

Ang retirement ko ay hindi naging simula ng kalungkutan, kundi simula ng aking kalayaan. Napagtanto ko na ang tunay na pamilya ay hindi laging nasusukat sa dugo, kundi sa respeto at pagmamahal na walang halong interes. Ngayon, tuwing gigising ako sa umaga, tinitignan ko ang aking mga kamay na dati ay puno ng tisa, at nagpapasalamat ako sa Diyos na binigyan Niya ako ng linaw ng isip sa gabing iyon. Ang perang pinaghirapan ko ay ginagamit ko na ngayon para sa mga taong tunay na nagpapahalaga sa akin. Ang leksyon ng baso ng juice ay mananatiling kwento ng aking tagumpay laban sa kasakiman.

Sa huli, ang buhay ay parang isang baso ng inumin. Maaaring lagyan ito ng iba ng lason, pero nasa sa iyo kung paano mo ito lalampasan nang may dangal. Hindi kailanman nagtatagumpay ang masama laban sa mabuti, lalo na kung ang sandata mo ay katotohanan. Si Bianca ay nakarekober sa ospital, pero ang lason ng kanyang ginawa ay habambuhay na mananatili sa kanyang konsensya. Si Mark naman ay nagsusumikap na ngayong itama ang kanyang buhay, umaasang balang araw ay mapapatawad ko siya nang buong-buo. Pinapatawad ko sila, pero ang tiwala ay hindi na muling maibabalik tulad ng dati. Ang retirement ko ang naging pinakamahalagang aral na itinuro ko—hindi sa loob ng classroom, kundi sa tunay na buhay.

Naisip ko rin na kung hindi ko narinig ang usapan nila, baka ngayon ay nasa mental hospital na ako o kaya ay wala nang kontrol sa sarili kong buhay. Tunay ngang ang Diyos ay hindi natutulog. Ibinabalik Niya ang lahat ng kabutihan at inilalantad ang lahat ng kasamaan sa tamang panahon. Ang bawat sentimo ng aking retirement pay ay naging simbolo ng aking kalayaan. Hindi na ako matatakot na tumanda nang mag-isa, dahil alam ko na ang aking dignidad ay nananatiling buo. Masarap matulog sa gabi na alam mong wala kang nilokong tao at wala kang inapakan para lamang umangat.

Kayo mga ka-Sawi, ano ang gagawin niyo kung ang sarili niyong anak ang magtatangka sa inyong buhay o kayamanan? Mapapatawad niyo pa ba sila o ituturing na silang ibang tao? Mag-comment sa ibaba at i-share ang kwentong ito para magsilbing babala at inspirasyon sa lahat ng mga magulang na nagsasakripisyo para sa kanilang pamilya! 👇👇👇