Sa mga huling linggo ng taon, isang balitang mabigat at hindi madaling unawain ang gumising sa publiko: ang pagkamatay ni dating DPWH Undersecretary Maria Catalina “Usec.” Cabral. Natagpuan ang kanyang katawan sa isang bangin sa Kennon Road—isang lugar na kilala sa panganib, ngunit ngayon ay mas kilala na rin sa mga tanong na tila walang agarang sagot. Sa simula, inilarawan ang pangyayari bilang isang aksidente. Ngunit habang lumalabas ang mga detalye, mas nagiging malinaw na hindi ito basta isang karaniwang insidente.

Ang Kennon Road ay matagal nang itinuturing na delikadong ruta. Matatarik ang bangin, makitid ang daan, at lalo pang nagiging mapanganib kapag gabi. Ngunit ayon sa mga ulat, hindi simpleng pagdaan lamang ang naganap noong huling beses na nakita si Usec. Cabral. May mga desisyon, kilos, at pagitan ng oras na patuloy na sinusuri ng mga awtoridad—at masusing tinatanong ng publiko.

Batay sa salaysay ng driver na huling nakasama ni Cabral, nagkaroon ng ilang beses na paghinto sa Kennon Road. Sa unang pagkakataon, umano’y pinagsabihan niya ang dating opisyal na huwag umupo sa konkretong guard rail dahil delikado ito. Ngunit ayon sa kanya, hindi raw ito pinansin ni Cabral. Maya-maya, may mga pulis umanong nagpaalis sa kanila sa lugar, kaya’t nagpasya silang umalis at magtungo sa isang hotel.

Para sa marami, dito pa lamang ay may bahid na ng pagtataka ang kuwento. Kung delikado ang lugar at gabi na, bakit kailangan pang bumalik? Ayon sa driver, ito raw mismo ang kagustuhan ni Cabral. Bandang madaling-araw, bumalik sila sa Kennon Road. Pagdating doon, bumaba umano si Cabral, muling umupo sa guard rail, at hiniling sa driver na iwan muna siya at balikan na lamang pagkatapos.

Ang desisyong ito ang isa sa pinakamabigat na tanong sa kaso. Hindi raw karaniwan na iwan ang isang kasama sa madilim, tahimik, at halos walang taong lugar—lalo na kung ang kanyang mga personal na gamit, kabilang ang bag at cellphone, ay naiwan sa sasakyan. Gayunpaman, ayon sa driver, sinunod niya ang hiling ni Cabral.

Makalipas ang halos isang oras, bumalik ang driver sa lugar ngunit wala na raw si Cabral. Sinuyod niya umano ang paligid, sumilip sa bangin, ngunit hindi raw niya kinayang lumapit pa dahil sa takot na siya naman ang mapahamak. Bumalik pa siya sa hotel upang tingnan kung nakabalik doon ang dating opisyal, ngunit wala rin. Ilang oras pa ang lumipas bago siya tuluyang humingi ng tulong sa pulisya.

Nang bumalik ang mga awtoridad sa lugar na may dalang ilaw at sapat na kagamitan, saka natagpuan si Cabral sa bangin. Dito na tuluyang naging sentro ng imbestigasyon ang driver bilang person of interest—hindi dahil may agarang patunay laban sa kanya, kundi dahil siya ang huling nakasama at may mga bahagi ng salaysay na kailangang linawin.

Kasabay ng imbestigasyon sa mismong insidente, unti-unti ring lumalabas ang mas malawak na konteksto ng buhay-propesyonal ni Usec. Cabral. Bago ang kanyang pagkamatay, siya ay nasasangkot sa mga imbestigasyon kaugnay ng malalaking proyekto ng ahensya. May mga alegasyon ng iregularidad at umano’y pagtanggap ng kickback, bagay na mariin niyang itinanggi noong nabubuhay pa siya.

Isa sa mga mas mainit na usapin ay ang balitang may hawak umano si Cabral na isang computer na naglalaman ng sensitibong dokumento. Ayon sa mga kumakalat na impormasyon, may listahan raw ito ng mga proyekto at pangalan ng mga taong sangkot sa malalaking pondo ng gobyerno. Hindi pa ito kumpirmado ng mga awtoridad, ngunit sapat na ang posibilidad upang magbukas ng mas mabibigat na tanong: may nalalaman ba siya na maaaring magbunyag ng mas malalim na katiwalian?

Sa gitna ng diskusyon, nadawit din ang ilang proyekto sa Baguio at Benguet, partikular ang mga may kinalaman sa rocknetting at iba pang imprastraktura. Ang ilan sa mga proyektong ito ay dati nang na-flag dahil sa kalidad at paggamit ng pondo. May mga pangalan ng pulitiko at opisyal na unti-unting binabanggit sa mga talakayan, lalo na nang lumabas ang balitang may mga asset na na-freeze bilang bahagi ng mas malawak na pagsusuri.

Hindi rin maiwasang balikan ang mga reklamo at alegasyong isinampa ilang taon na ang nakalipas. Para sa ilan, ang tanong ay kung bakit ngayon lamang tila nagiging seryoso ang mga imbestigasyon. May mga naniniwala na sa kasalukuyang administrasyon, mas pinaigting ang pagsusuri sa mga proyektong dati’y hindi masyadong napapansin. Kapag pera at ari-arian na ang sinusuri, doon umano nagsisimulang gumalaw ang takot ng mga may itinatago.

Habang dumarami ang opinyon at haka-haka, patuloy namang nananawagan ang mga awtoridad na huwag pangunahan ang resulta ng imbestigasyon. Ayon sa kanila, mahalagang tingnan ang lahat ng ebidensya—mula sa forensic findings hanggang sa mga electronic devices—upang makabuo ng malinaw at patas na konklusyon. Ang layunin, ayon sa PNP, ay tiyakin na lalabas ang katotohanan, anuman ito.

Isa sa mga detalyeng patuloy na binabalikan ng publiko ay ang personal na takot umano ni Cabral sa matataas na lugar. May mga lumang pahayag at video na muling lumitaw na nagsasabing hindi siya komportable sa mga bangin at matataas na posisyon. Dahil dito, mas lalong tumitindi ang tanong: kung may takot siya sa ganitong lugar, bakit siya babalik sa Kennon Road sa dis-oras ng gabi?

Para sa marami, hindi sapat ang simpleng paliwanag na aksidente lamang ang lahat. Kapag pinagdugtong-dugtong ang mga pangyayari—ang oras, ang lugar, ang mga desisyon, at ang mas malawak na konteksto ng mga imbestigasyong kinahaharap niya—lumilitaw ang pakiramdam na may mga piraso ng kwento na hindi pa rin nagtatagpo.

Sa kabila nito, mahalagang igalang ang proseso at ang pamilya ng yumao. Ang paghahanap ng katotohanan ay hindi dapat mauwi sa walang basehang akusasyon. Ngunit hindi rin maikakaila na may karapatan ang publiko na magtanong, lalo na kapag ang usapin ay may kinalaman sa tiwala sa pamahalaan at sa paggamit ng pera ng bayan.

Sa ngayon, ang kaso ni Usec. Cabral ay nananatiling isang malaking palaisipan. Bawat bagong detalye ay may kasamang panibagong tanong. At habang patuloy ang imbestigasyon, isang bagay ang malinaw: ang katahimikan ay hindi sapat na sagot. Sa bandang huli, ang buong katotohanan—gaano man ito kabigat—ay kailangang lumabas upang magkaroon ng hustisya, linaw, at kapayapaan ang lahat ng apektado.