Sa mundong ating ginagalawan, lalo na sa makulay at kung minsan ay mapanlinlang na mundo ng social media, sanay tayo sa mga tawa, biro, at mga nakakaaliw na video. Isa sa mga pangalang tumatak sa bawat Pilipino pagdating sa katatawanan ay si Joel Mondina, o mas kilala bilang ang “Pambansang Kolokoy.” Sa loob ng maraming taon, siya ang naging takbuhan ng marami para sa panandaliang saya. Ngunit sa likod ng bawat halakhak at bawat viral na video, may isang katotohanang unti-unting kumikitil sa kanyang lakas—isang laban na hindi kayang idaan sa biro: ang pakikipagtuos sa sakit na cancer.

Kamakailan lamang, nayanig ang buong online community nang magbahagi si Joel ng isang larawang hindi inaasahan ng sinuman. Walang makulay na background, walang nakakatawang script, at walang malawak na ngiti. Ang tanging nakita ay ang kanyang kamay na may nakatusok na swero sa loob ng isang malamig na kwarto sa ospital. Ito na ang opisyal na kumpirmasyon na ang taong nagpatawa sa atin ay sumasailalim na ngayon sa ikalawang cycle ng kanyang chemotherapy. Ang balitang ito ay hindi lamang naging mitsa ng pag-aalala, kundi nagbukas din ng isang mas malalim at maselang diskusyon tungkol sa ating pagkatao sa harap ng paghihirap ng kapwa.

Ang Tahimik na Pagdurusa sa Likod ng Camera
Ang chemotherapy ay hindi kailanman naging madali. Alam ng sinumang may kakilala o mahal sa buhay na dumaan dito na ito ay isang prosesong sumusubok hindi lamang sa pisikal na pangangatawan kundi maging sa mental at emosyonal na katatagan ng isang tao. Sa gitna ng gamutan, pinili ni Joel na maging bukas tungkol sa kanyang kalagayan, bagaman nananatiling pribado ang ilang detalye tulad ng uri ng cancer na kanyang nilalabanan. Ang pag-amin na ito ay nagsilbing isang paalala na ang mga taong nakikita natin sa screen ay tao ring marupok, may nararamdaman, at nasasaktan.

Bago pa man ang kumpirmasyong ito noong Nobyembre, marami na ang nakapansin sa kanyang mga post na tila may pinapahiwatig. Noong ika-9 ng Nobyembre, nag-post siya ng larawan kasama ang kanyang tatlong anak. Ang caption ay maikli ngunit punong-puno ng kahulugan—isang pagkilala na sa oras ng kagipitan, ang pamilya ang tanging sandigan. Maging ang kanyang dating asawa na si Grace Mundina ay nagpatunay sa seryosong kondisyon ni Joel, na lalong nagpatotoo sa bigat ng pinagdadaanan ng vlogger.

Karma o Pagsubok? Ang Malupit na Mukha ng Social Media
Sa kabila ng buhos ng panalangin at suporta mula sa kanyang mga tapat na tagasunod, hindi naiwasan ang paglabas ng mga negatibong komento. Sa loob ng ilang taon, naging laman si Joel ng mga kontrobersiya, partikular na ang usapin tungkol sa kanyang pakikipaghiwalay at ang pagkakaroon ng anak sa ibang babae. Para sa ilang netizens, ang sakit na nararanasan niya ngayon ay tinawag nilang “karma.”

Dito natin makikita ang isang madilim na aspeto ng ating lipunan sa digital na edad. Gaano nga ba kabilis ang ating mga daliri na humatol? Ang salitang “karma” ay madaling bitawan, ngunit ito ay isang malupit na paratang para sa isang taong kasalukuyang nakikipaglaban para sa kanyang buhay. Ang sakit ay hindi kailanman dapat ituring na parusa. Ito ay isang biyolohikal na kondisyon na maaaring tumama sa kahit na sino—mabuti man o masama ang ating paningin sa kanila. Ang pagpapakita ng empatiya sa oras ng karamdaman ay hindi pagsuporta sa mga maling nagawa ng isang tao sa nakaraan; ito ay simpleng pagpapakita ng ating sariling pagkatao at pagiging makatao.

Ang Pamilya Bilang Pinakamabisang Gamot
Sa mga larawang ibinahagi ni Joel, isang bagay ang malinaw: ang kanyang mga anak ang nagsisilbing kanyang lakas. Sa gitna ng chemotherapy, ang makita ang kanyang mga anak sa kanyang tabi ay nagbibigay ng pag-asa na hindi kayang ibigay ng anumang gamot. Sa kanyang mga nakaraang mensahe para sa kanyang anak na si CJ, ramdam ang pagsisisi ni Joel sa ilang mga desisyon niya sa buhay. Ang kanyang hangarin na maging isang mas mabuting ama at maging “present” sa buhay ng kanyang mga anak ay lalong naging matingkad ngayong nahaharap siya sa isang seryosong banta sa kanyang buhay.

Ang sitwasyong ito ay nagtuturo sa atin ng isang mahalagang aral: sa huling sandali, hindi ang bilang ng likes, shares, o followers ang mahalaga. Ang tunay na kayamanan ay ang mga taong mananatili sa tabi mo kapag ang lahat ng ingay ng social media ay humupa na at ang tanging maririnig mo na lang ay ang tunog ng heart monitor sa loob ng ospital.

Isang Hamon sa Ating Lahat
Ang kwento ni Joel Mondina ay hindi lamang tungkol sa isang vlogger na may cancer. Ito ay isang repleksyon ng ating sariling moralidad bilang mga mambabasa at tagapanood. Sa bawat comment na ating isinusulat, may isang tao sa kabilang dulo na nakakaramdam nito. Ang hamon sa atin ng publiko ay simple: kung ikaw ang nasa posisyon ni Joel, o kung ang mahal mo sa buhay ang nakaratay sa ospital, ano ang mas pipiliin mong marinig? Isang panunumbat tungkol sa iyong nakaraan, o isang simpleng salita ng pag-unawa at malasakit?

Sa ngayon, patuloy ang laban ni Joel. Kasabay ng chemotherapy ay ang laban para sa kanyang mental na kalusugan laban sa mga mapanghusgang mata. Ang panalangin ng marami ay ang kanyang ganap na paggaling, hindi lamang para muli siyang makapagpatawa, kundi para magkaroon pa siya ng mas mahabang panahon na maitama ang mga bagay na dapat itama at maging ama sa kanyang mga anak. Sa huli, ang pagmamalasakit ay libre, at sa panahong puno ng poot at paghuhusga, ang pagpili na maging mabuti ay ang pinakamalaking tagumpay na maaari nating makamit.

Nawa’y magsilbing aral ang kanyang kwento na ang buhay ay hiram lamang, at ang bawat sandali ay dapat nating gamitin para sa pagmamahal, pagpapatawad, at pag-unawa sa halip na sa paghahasik ng sakit sa damdamin ng iba.