Sa gitna ng mainit na usapin tungkol sa korapsyon at pagwaldas ng pondo ng bayan, isang bagong rebelasyon ang gumimbal sa mundo ng pulitika. Ito ay matapos ibunyag ni Batangas 1st District Representative Leandro Leviste na hawak niya ang isang “malaking sikreto”—ang tinatawag na “Cabral Files.” Ang dokumentong ito ay naglalaman umano ng listahan ng mga opisyal, contractor, at mga mambabatas na sangkot sa mga kwestyunableng proyekto at insertions sa pambansang budget. Ayon sa kanya, ang impormasyong ito ay galing mismo sa pumanaw na si dating DPWH Undersecretary Catalina Cabral, na siyang itinuturong may hawak ng susi sa paggawa ng budget ng buong bansa.

Ang rebelasyon ay nagdulot ng sari-saring reaksyon at katanungan mula sa publiko at kapwa mambabatas. Ayon kay Leviste, nakuha niya ang mga files noong Setyembre 4, bago pa man pumanaw si Cabral. Ibinigay daw ito sa kanya sa pamamagitan ng otorisasyon ni Secretary Vince Dizon. Ang laman ng nasabing file ay hindi lamang mga simpleng listahan, kundi detalyadong impormasyon kung sino ang “proponent” o ang pulitikong nasa likod ng bawat proyekto ng DPWH. Ito ang matagal nang hinahanap ng mga imbestigador dahil kadalasan, ang mga contractor lang ang nakakasuhan habang ang mga tunay na “utak” o backer na pulitiko ay nananatiling tago sa likod ng mga papeles.

Ngunit sa kabila ng bigat ng ebidensya, marami ang nagtataka at nagdududa sa timing ng paglalabas nito. Bakit ngayon lang nagsalita si Leviste kung matagal na palang nasa kanya ang dokumento? Ang tanong ng marami, kung inilabas sana ito noong nabubuhay pa si Cabral, mas naging matibay sana ang ebidensya dahil may magpapatunay sa authenticity nito. Ngayong wala na ang susing testigo, nangangamba ang iba na baka kwestyunin lang ito sa korte o sabihing gawa-gawa lamang. Sabi nga ni Representative Raoul Manuel at iba pang kritiko, bakit hinintay pang mawala ang tanging taong makakapag-verify bago ito ibunyag?

Ayon naman kay Leviste, kaya hindi agad inilabas ay dahil sa dami ng tatamaan. Sinabi niya na “lahat sila magrereklamo,” na nagpapahiwatig na napakaraming pangalan ng mga congressman, senador, at maging mga opisyal mula sa Executive department ang nasa listahan. Kung ang DPWH mismo ang maglalabas nito, mas magiging kapani-paniwala ito at magkakaroon ng opisyal na paliwanag sa mga datos. Ipinakita na rin umano niya ang listahan sa Ombudsman at sa iba pang ahensya, na nagsabing ito ay malaking tulong sa pagtukoy ng mga “ghost projects” kung saan bilyon-bilyong piso ang nawawala nang walang nakikitang imprastraktura.

Sa ngayon, ang sambayanan ay nag-aabang kung kailan tuluyang isasapubliko ang laman ng “Cabral Files.” Ito na ba ang simula ng paglilinis sa gobyerno, o isa na namang kabanata ng “teleserye” sa pulitika na matatapos lang sa wala? Ang hamon ng taumbayan ay simple: Ilabas ang listahan, pangalanan ang mga sangkot, at panagutin ang mga may sala, anuman ang kanilang posisyon o kapangyarihan. Ang bawat piso na nawala sa kaban ng bayan ay utang na dugo sa mga mamamayang naghihirap, at ang katotohanan ay hindi dapat manatiling nakatago sa dilim.