Isang matinding tensyon ang bumalot sa buong senado kamakailan na halos yumanig sa mga dingding ng bulwagan dahil sa isang mainit na sagutan na hindi inaasahan ng marami. Sa gitna ng pagdinig para sa budget ng taong 2026, tila sumabog ang damdamin ng mga opisyal, partikular na si Senator Imee Marcos, nang mabunyag ang isang katotohanan na matagal nang itinatago sa publiko tungkol sa kung paano ginagastos—o hindi ginagastos—ang pera ng bayan. Hindi na ito simpleng usapan ng numero dahil ito ay naging isang personalan at matapang na komprontasyon na nagpapakita kung gaano kalalim ang problema sa ating mga ahensya ng gobyerno at kung bakit tila hindi umuusad ang mga proyekto na dapat sana ay para sa kaginhawaan ng mga mamamayan.

Ang pinagmulan ng gulo ay ang nakakagulat na pag-amin ng DPWH Secretary na sa dinami-dami ng mga proyektong nakalista para sa susunod na taon, wala ni isa—o “zero”—ang dumaan sa tinatawag na early procurement activities. Ibig sabihin, kahit maaprubahan ang bilyon-bilyong pondo, walang kasiguraduhan na masisimulan agad ang mga proyekto sa pagpasok ng taon at magreresulta ito sa matagal na paghihintay. Dito na hindi nakapagpigil ang senadora at tinawag na isang malaking “lokuhan” ang nangyayari sa ahensya. Para sa kanya, hindi katanggap-tanggap na nag-aaway sila sa pondo pero sa huli ay aaminin ng ehekutibo na wala naman palang handang proyekto na maipapatupad, isang kapabayaan na ang magdurusa ay ang taumbayan na umaasa sa maayos na serbisyo.

Mas lalo pang uminit ang sitwasyon nang bitawan ni Senator Marcos ang salitang “hostage” sa harap ng mga opisyal. Ayon sa kanya, tila hino-hostage ng kalihim ang pondo at ang sambayanan sa pamamagitan ng pagbabanta na mahihinto ang mga proyekto kung hindi ibibigay ang gusto nilang budget na bilyon-bilyong piso. Ito ay isang mabigat na paratang na nagpatahimik sa buong silid at nagdulot ng bulung-bulungan. Iginiit ng senadora na kung mismong ang kalihim ay walang tiwala sa kanyang mga tao sa ibaba, bakit pa siya humihingi ng pondo? Ang ganitong klase ng sistema ay nag-iiwan lamang sa taumbayan na naghihirap habang nagtuturuan ang mga nasa kapangyarihan kung sino ang may kasalanan sa mga aberya.

Ngunit hindi pa diyan nagtatapos ang mga pasabog dahil sa likod ng bangayan tungkol sa semento at aspalto, may isang mas madilim na banta na lumutang na yumanig sa lahat. Nagbitaw ng isang nakakilabot na babala si Senate President Ping Lacson na posibleng may isang senador na ang “oras ay umaandar na” at malapit nang harapin ang batas. Ayon sa kanya, may inaasahang ilalabas na utos sa susunod na linggo na maaaring magresulta sa pag-aresto sa isang mambabatas kaugnay ng malaking iskandalo sa flood control na kinasasangkutan ng bilyones. Hindi man pinangalanan kung sino ang tinutukoy, nagdulot ito ng matinding kaba sa loob ng senado dahil ang mensahe ay malinaw na tapos na ang panahon ng politika at papasok na ang panahon ng pananagutan.

Ang mga kaganapang ito ay nag-iiwan ng malaking tanong sa bawat Pilipino kung sino ang nagsasabi ng totoo at sino ang nagtatakip lamang sa tunay na nangyayari. Habang nagbabangayan ang mga higante sa gobyerno, ang mga ordinaryong tao ang naiipit sa gitna, naghihintay ng kalsada, tulay, at solusyon sa baha na matagal nang ipinangako ngunit laging napapako. Abangan ang mga susunod na araw dahil sigurado tayong marami pang mabubunyag na baho na matagal nang nakatago sa ilalim ng mga makakapal na dokumento ng budget. Huwag tayong pipikit dahil ang pera ng bayan ang nakataya dito at mukhang may mga malalaking pangalan na ang babagsak sa mga darating na araw.