Sa gitna ng ingay ng social media at mainit na talakayan sa lansangan, muling umigting ang interes ng publiko sa kaso ni dating DPWH Usec. Cabral matapos lumutang ang pahayag na ang mga natagpuang labi ay daraan sa DNA testing. Para sa marami, ang hakbang na ito ay isang teknikal na proseso lamang; para sa iba, ito ang huling susi sa isang kwentong tila punô ng butas, katahimikan, at hindi magkatugmang detalye. Habang hinihintay ang resulta, nananatiling bukás ang tanong: sapat ba ang opisyal na paliwanag upang patahimikin ang mga agam-agam ng taumbayan?

Unang lumabas sa diskurso ang isyu nang kumalat ang mga larawan at ulat hinggil sa isang insidente na una’y inilalarawan bilang “aksidente.” Subalit sa paglipas ng mga araw, napansin ng publiko ang mga detalye na tila hindi umaayon sa karaniwang daloy ng ganitong mga pangyayari. May mga oras, lokasyon, at sirkumstansyang patuloy na inuungkat sa social media—hindi bilang ebidensiya ng krimen, kundi bilang mga tanong na naghahanap ng malinaw na sagot. Sa ganitong konteksto pumasok ang pahayag ni Justice Secretary Remulla: ang DNA testing ay isasagawa upang tuluyang matiyak ang identidad ng mga labi.

Para sa mga eksperto, ang DNA testing ay pamantayan kapag may alinlangan sa pagkakakilanlan. Hindi ito indikasyon ng anomalya, ngunit hindi rin ito karaniwang hakbang kung malinaw na ang lahat mula sa simula. Dito nagmumula ang pagdududa ng ilan: kung malinaw ang pangyayari, bakit kailangan pa ng ganitong proseso? Ang tanong na ito ay paulit-ulit na binabanggit sa mga talakayan, hindi upang maghinala agad, kundi upang humingi ng transparency.

May mga opisyal na nagsabing ang imbestigasyon ay sumusunod sa tamang proseso, at ang mga detalye ay inilalabas lamang kapag beripikado. Gayunpaman, sa panahon ng mabilis na impormasyon, ang katahimikan—kahit pa may dahilan—ay madaling mapalitan ng espekulasyon. Sa mga online forum, may mga nagsusuri ng oras ng biyahe, kondisyon ng kalsada, at mga kuhang larawan mula sa iba’t ibang anggulo. May ilan ding nagtatanong kung may mga nakitang saksi bago ang insidente, at kung paano tinugunan ang mga paunang ulat sa lugar.

Sa gitna ng lahat ng ito, mahalagang linawin: walang opisyal na pahayag na nagsasabing may foul play. Ang mga binabanggit ng publiko ay mga tanong, hindi konklusyon. Ngunit sa isang demokrasya, ang pagtatanong ay hindi krimen—ito ay bahagi ng pananagutan. Ang DNA testing, sa ganitong pananaw, ay hindi lamang para sa legal na rekord, kundi para rin sa tiwala ng mamamayan.

May mga pamilya at kaibigan na tahimik na umaasang matatapos na ang usapin sa lalong madaling panahon. Para sa kanila, ang bawat araw ng paghihintay ay mabigat. Ang media, sa kabilang banda, ay nahahati sa dalawang landas: ang maghintay sa opisyal na resulta o ang patuloy na mag-ulat sa pulso ng publiko. Sa pagitan ng dalawang ito, may manipis na linya na kailangang igalang—ang dignidad ng mga sangkot at ang karapatan ng taumbayan sa impormasyon.

Habang umiikot ang diskurso, lumalabas din ang mas malalim na tanong: paano ba natin hinaharap ang mga sensitibong kaso sa panahon ng digital na ingay? Ang mabilis na pagkalat ng mga headline ay kayang magpalala ng takot o maling akala. Kaya’t mahalaga ang wika—ang pag-uulat na hindi humahatol, ngunit hindi rin nagtatakip. Ang pagbanggit sa DNA testing ay dapat ilahad bilang proseso, hindi bilang patunay ng anumang teorya.

Sa mga darating na araw, inaasahan ng publiko ang malinaw na timeline: kailan kinuha ang sample, sino ang nagsagawa ng pagsusuri, at paano ipapaliwanag ang resulta. Ang malinaw na komunikasyon ang susi upang maiwasan ang paglala ng espekulasyon. Kapag lumabas ang resulta at ito’y malinaw, posibleng humupa ang usapin. Ngunit kung may mga tanong pang mananatili, natural lamang na magpatuloy ang diskurso.

Sa huli, ang kaso ni Ex-DPWH Usec. Cabral ay naging salamin ng mas malawak na isyu: ang ugnayan ng proseso, impormasyon, at tiwala. Ang DNA testing ay maaaring magbigay ng teknikal na sagot, ngunit ang tiwala ay nabubuo lamang sa malinaw at tapat na paliwanag. Hanggang doon, mananatiling bukás ang usapin—hindi bilang hatol, kundi bilang paalala na sa bawat balita, may obligasyon tayong maghintay sa katotohanan bago maniwala.

At habang hinihintay ang opisyal na resulta, isang bagay ang malinaw: ang publiko ay hindi humihingi ng drama, kundi linaw. Hindi hula, kundi paliwanag. Hindi bulong, kundi sagot. Sa oras na iyon, ang DNA test ay hindi lamang pagsusuri ng identidad—ito ay pagsusuri rin ng kredibilidad ng buong proseso.