Sa gitna ng lumalalang tensyon sa rehiyon at ang pagbabalik ni Donald Trump sa White House, isang nakakaalarmang usapin ang kasalukuyang yuyumig sa bansa. Ang mainit na talakayan tungkol sa umano’y “US Philippines agreement on reciprocal trade framework” ay nagbubukas ng isang “Pandora’s box” na naglalantad sa posibleng pagsuko ng soberanya at pagkalugmok ng ekonomiya ng Pilipinas sa ilalim ng dikta ng Estados Unidos. Ang mga dokumentong isiniwalat ng mga vlogger at analyst gaya ni Ka-Eric Seles ay nagpinta ng isang madilim na larawan: ang pagbabalik ng Pilipinas bilang isang modernong kolonya.

Ang Anatomya ng Isang ‘One-Sided’ na Deal
Ayon sa pagsusuri ni Ka-Eric Seles, ang kasunduang nakatakdang pirmahan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa kanyang pagbisita sa Amerika ay malayo sa pagiging “reciprocal” o patas. Sa katunayan, tinawag itong isang “unilateral imposition” o makaisang-panig na pagdidikta ng Amerika sa Pilipinas. Narito ang mga pangunahing probisyon na nagdudulot ng pangamba:

Tariff Shock: Ang taripa sa mga produkto ng Pilipinas na ipinapasok sa US ay inaasahang tataas mula 10% patungong 20%. Isang malaking dagok ito sa ating mga exporter na pilit na bumabangon mula sa krisis. Ang masaklap, kung hindi susunod ang bansa, maaari pa itong mas tumaas habang ang mga produkto ng Amerika ay papasok sa ating bansa nang may “preferential options.”

Pagpilay sa Lokal na Industriya: Sa ilalim ng deal, ipagbabawal sa gobyerno ng Pilipinas ang magbigay ng subsidiya at suporta sa ating sariling agrikultura, agri-business, at MSMEs. Itinuturing ito ng Amerika bilang “trade unfair practices,” na epektibong papatay sa kabuhayan ng milyon-milyong maliliit na negosyante at magsasakang Pilipino.

Diktado sa Trade Partners: Marahil ang pinaka-kontrobersyal na bahagi ay ang kapangyarihan ng Amerika na diktahan ang Pilipinas kung sino ang maaari nating maging kaalyado sa kalakalan. Pinagbabawalan ang bansa na makipag-ugnayan sa mga “countries of concern” gaya ng China, Russia, o Cuba, kahit pa ang mga ito ay nag-aalok ng mas magandang benepisyo para sa ating ekonomiya.

Ang ‘Ammunition Building’ at Panganib ng Digmaan
Hindi lamang ekonomiya ang nakataya kundi pati na rin ang seguridad ng bawat Pilipino. Bahagi ng mga espekulasyon ang planong pagtatayo ng mga “ammunition buildings” o pagawaan ng armas ng Amerika sa loob ng ating teritoryo. Ang hakbang na ito ay gagawing “extension” ng military deployment ng US ang Pilipinas, na maglalagay sa bansa sa sentro ng target sakaling magkaroon ng digmaan sa Indo-Pacific region laban sa mga kalaban ng Amerika.

Babala ni Senador Imee Marcos: ‘Partnership, Not Surrender’
Ang mga paratang na ito ay tila nakakuha ng kumpirmasyon nang maglabas ng matapang na pahayag si Senador Imee Marcos. Bilang kapatid ng Pangulo, ang kanyang babala ay may bigat na hindi matatawaran. Ayon sa Senadora, “Trade must be a partnership, not a surrender. If we give away our rights today, we sell out the future of every Filipino.”

Ipinunto ni Senador Imee na ang US ay hindi tila itinuturing ang Pilipinas bilang isang soberanyang estado, kundi isang sunud-sunuran lamang. Binigyang-diin niya na walang pangulo ang dapat “mag-sign away” ng ating soberanya para lamang sa mga pangako ng alyansa o ginto. Ang pahayag na ito ay nagpapatibay sa teorya na mayroon ngang nilulutong kasunduan na maaaring magsakripisyo sa ating kalayaan.

Bakit Tila ‘Bahag ang Buntot’ ang Administrasyon?
Lumulutang ang mga katanungan kung bakit tila hindi pumapalag ang administrasyong Marcos sa mga ganitong imposisyon, kumpara sa Singapore, Mexico, at Canada na nagpakita ng pagtutol sa mga polisiya ni Trump. May mga hinala na ang mga personal na isyu gaya ng “frozen assets,” mga utang sa buwis sa Amerika, at iba pang mga iskandalo ang ginagamit na “leverage” upang pilitin ang Pangulo na pumirma sa “dokumento ng pang-aalipin.”

Sa huli, ang usaping ito ay hindi lamang tungkol sa politika kundi tungkol sa bituka ng bawat Pilipino at sa kalayaan ng ating susunod na henerasyon. Ang Pilipinas ba ay patuloy na magiging malayang bansa, o tayo ay magiging biktima muli ng isang “modern invasion” na gagamit ng mga dokumento sa halip na bala para tayo ay mapasunod?

Ang hamon ay nasa kamay ng ating mga pinuno: Proteksyon ng pamilya o proteksyon ng bansa? Ang bawat lagda ay may katumbas na kasaysayan.