Sa kabila ng tahimik na takbo ng politika sa bansa, sunod-sunod ang mga kontrobersya na muling nagbabalik sa sentro ng atensyon ang isyu ng hustisya, transparency, at integridad sa gobyerno. Mula sa mga magsasakang naagrabyado hanggang sa mga usapin sa pambansang budget at pandaigdigang imbestigasyon, lumalantad ang lalim ng mga problemang kinahaharap ng bansa.

Isang grupo ng mga magsasaka mula sa Maribeles, Bataan ang nagbunyag ng umano’y pang-aagaw ng kanilang lupa. Ayon sa kanila, ginagamit ang pekeng pirma sa deed of sale upang ilipat ang kanilang lupa sa isang proyekto na tinatawag na Pogo Town. Sa eksklusibong panayam, ibinahagi ng mga magsasaka ang kanilang pagkabigla at sama ng loob nang sabihing hindi na kanila ang lupa na matagal nilang sinasaka at minana. Ang kumpanyang sangkot, First Bataan Maribeles Holding Corporation, ay may joint venture kasama ang Beyond Innovations and Trading Incorporated, na pagmamay-ari umano ni dating Presidential Spokesperson Attorney Harry Roque.

Isa sa mga whistleblower, si Ramil Madriga, ang unang tumulong sa mga magsasaka upang magsampa ng kaso sa Ombudsman. Ayon sa kanyang abogado, si Attorney Raymond Palad, ang pagtulong ni Madriga ang posibleng naging dahilan kung bakit siya idinawit sa kasong kidnapping. Sa kabila ng mga hadlang, nananatiling matatag ang mga magsasaka, patuloy na lumalaban para sa kanilang lupa at kabuhayan.

Sa kabilang dako, ang pambansang budget para sa 2026 ay nagdala rin ng kontrobersya. Ang Mindanao Railway System, isang proyektong matagal nang ipinangako, ay wala sa National Expenditure Program. Itinuro ni Congressman Rufus Rodriguez ang kawalan ng pondo para sa proyekto, na mahalaga sa 22% ng populasyon ng Pilipinas na nasa Mindanao. Ayon kay Senator Wind Gatchaan, hindi umano ito ni-request ng Department of Transportation. Sa gitna ng tensyon, pinuna ni Senator Loren Legarda ang huling minutong insertion ng pondo, at iminungkahi ang pagbuo ng oversight committee upang maiwasan ang ganitong problema sa hinaharap.

Hindi rin ligtas sa kontrobersya ang sektor ng government contracting. Natuklasan ng Bilyonaryo News Channel na may mga contractor na nagiging campaign donor, kabilang ang mga proyekto sa enerhiya at pagmimina. Isa sa mga top donor ni Senator Pia Cayetano ay may mataas na posisyon sa malalaking kumpanya tulad ng APC Mining Corporation at Sagittarius Mines Incorporated, na may direktang kontrata sa gobyerno. Bagama’t sinisiyasat ng Comelec ang mga kasong ito, lumalabas na may malaking puwang sa batas na maaaring pagsamantalahan ng mga makapangyarihan.

Sa pandaigdigang eksena, ang International Criminal Court (ICC) ay nahaharap sa malalim na krisis. Sunod-sunod na bansang kasapi ang nag-alis, kabilang ang Venezuela, ilang bansa sa Africa, at Hungary, dahilan sa umano’y bias at neokolonyalismong pagtutok sa kanilang mga lider. Dagdag pa rito, isinailalim ng Amerika ang ilang ICC judges sa matinding sanksyon, kabilang ang freezing ng kanilang bank accounts at pag-limit ng travel, habang hinaharap din nila ang retaliatory action ng Russia laban sa ICC prosecutor at mga judges.

Sa Pilipinas, patuloy ang debate tungkol sa jurisdiction ng ICC laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte kaugnay ng war on drugs. Ang appeals chamber ng ICC ay nagtakda ng mga deadline para sa parehong prosekusyon at depensa upang magbigay ng karagdagang paliwanag sa isyu ng jurisdiction. Habang umaasa ang mga pamilya ng biktima ng droga sa pag-usad ng kaso, malinaw na ang global political pressures ay may malaking impluwensya sa proseso.

Ang sunod-sunod na kontrobersya—mula sa pang-aagaw ng lupa, kawalan ng transparency sa budget, conflict of interest ng mga government contractor, hanggang sa pandaigdigang imbestigasyon ng ICC—ay nagpapakita ng kahinaan ng sistema at ang pangangailangan ng mas mahigpit na regulasyon at matibay na hustisya. Ang tanong ngayon sa bawat Pilipino: sapat na ba ang ating mga batas at institusyon upang protektahan ang mamamayan, o patuloy pa rin tayong magiging biktima ng kapangyarihan ng iilan?