Sa mundo ng pulitika sa Pilipinas, hindi nawawala ang mga sorpresang nagpapabago sa ihip ng hangin at pananaw ng publiko. Nitong mga nakaraang araw, muling naging sentro ng mainit na diskusyon ang inilabas na survey results ng Social Weather Stations (SWS) para sa huling quarter ng taon. Ang resulta ay nagdulot ng pagtataka, diskusyon, at samu’t saring reaksyon mula sa mga political analyst at ordinaryong mamamayan. Tila isang malaking palaisipan kung paano nagkaroon ng magkaibang direksyon ang trust ratings ng dalawang pinakamataas na lider ng bansa—si Pangulong Bongbong Marcos (PBBM) at si Vice President Sara Duterte.

Ang Kabalintunaan ng Survey

Ayon sa pinakahuling datos ng SWS na isinagawa noong huling linggo ng Nobyembre, nakaranas ng matinding pagbaba o pagsadsad ang net trust rating ni Pangulong Marcos. Mula sa positibong numero noong mga nakaraang buwan, ito ay bumulusok sa halos +3 na lamang. Ang nasabing pagbaba ay ikinagulat ng marami, lalo na ng mga taga-suporta ng administrasyon, dahil sa panahong ito ay aktibo ang Pangulo sa paglunsad ng iba’t ibang proyekto at pag-iimbestiga sa mga katiwalian.

Sa kabilang banda, isang nakakagulat na pag-angat ang naitala para kay Vice President Sara Duterte. Sa kabila ng mga kontrobersyang kinakaharap niya—mula sa isyu ng confidential funds, banta ng impeachment, at ang madalas na pagbatikos sa kanyang “pananahimik” o diumano’y “paglalakwatsa”—tumaas pa ang kanyang rating sa +31. Ito ay mas mataas ng anim na puntos kumpara sa kanyang nakuha noong Setyembre.

Ang sitwasyong ito ay nagdulot ng kalituhan. Paanong ang isang opisyal na masipag magtrabaho at nagpapaimbestiga ng mga anomalya ay siyang bumababa ang grado, habang ang opisyal na laging nasa gitna ng kontrobersya at batikos ay siya pang tumataas? May mga nagsasabing ang survey ay maaaring naisagawa bago pa man pumutok ang iba pang malalaking isyu laban sa Bise Presidente nitong Disyembre, kaya’t hindi pa ito gaanong nakaapekto sa pulso ng masa noong panahon ng survey.

Ang Isyu ng Flood Control at Katiwalian

Isa sa mga itinuturong dahilan ng pagbaba ng rating ng Pangulo ay ang matinding frustration ng publiko sa isyu ng baha at ang kontrobersyal na flood control projects. Ayon sa pagsusuri, ang galit ng tao sa paulit-ulit na pagbaha ay ibinato sa kasalukuyang administrasyon. Gayunpaman, may malaking irony o kabalintunaan dito.

Kung susuriin ang kasaysayan, ang mga flood control projects na ngayon ay iniimbestigahan dahil sa mga depektibo at maanomalyang kontrata ay nagsimula pa noong 2016, sa ilalim ng nakaraang administrasyon. Si Pangulong Marcos mismo ang nag-utos na imbestigahan ang mga proyektong ito upang mapanagot ang mga may sala. Sa madaling salita, siya ang naglilinis ng kalat na iniwan ng iba, ngunit sa kanya ibinubunton ng taong bayan ang sisi.

Marami ang nakapansin na tila hindi alam ng karamihan sa mga respondents ng survey na ang ugat ng problema ay nagmula sa nakaraan. Ang hakbang ng Pangulo na paimbestigahan ang mga “big time” contractors at opisyal ay dapat sanang maging puntos para sa kanya, ngunit tila naging mitsa pa ito ng pagkadismaya ng publiko dahil sa bagal ng proseso ng hustisya. May pangako ang administrasyon na may mananagot bago mag-Pasko, at bagama’t may mga nakulong na contractors, hinahanap pa rin ng taong bayan ang mga “malalaking isda” sa pulitika.

Ang “Merry Christmas” Snub at Asal ng Bise Presidente

Bukod sa usapang numero at survey, agaw-atensyon din ang naging asal ni VP Sara Duterte nitong kapaskuhan. Sa isang panayam media, tinanong siya kung babatiin ba niya ng “Merry Christmas” ang Pangulo. Ang kanyang sagot ay diretsahan at walang preno: Hindi.

Sinabi niya na hindi magbabago ang kanyang ugali dahil lang sa Pasko. “Magbabago ba ang ugali ko kung Christmas o hindi? So kung ayaw ko siyang batiin kahapon na hindi Christmas, ayaw ko siya batiin ngayon na Pasko,” pahayag ni Duterte. Dagdag pa niya, “Ganun kasi ako na tao. Ayokong batiin ang mga ayaw ko batiin.”

Ang pahayag na ito ay umani ng negatibong reaksyon mula sa mga observer. Inilarawan ito ng ilan bilang “asal-bata” o parang ugali ng isang estudyante sa elementarya na nakikipag-away sa kaklase. Para sa isang bise presidente, inaasahan sana ang mas mataas na antas ng diplomasya at pagpapakumbaba, lalo na sa panahon ng Kapaskuhan na simbolo ng pagkakaisa at pagpapatawad.

May mga kritiko rin na nagsabing ang ganitong klase ng katapangan ay wala na sa lugar. Maging si Attorney Claire Castro ay nagbitiw ng maanghang na komento, na inihahalintulad ang itsura ng Bise Presidente sa manikang si “Chucky” mula sa isang horror film kapag ito ay nagagalit. Ang ganitong mga obserbasyon ay nagpapakita na unti-unti nang nawawala ang respeto ng ilang sektor sa opisyal dahil sa kanyang mga ikinikilos at pananalita.

Pagtanggi sa mga Akusasyon

Sa gitna ng mga isyung ito, mariin ding itinanggi ni VP Sara ang pagkakaugnay niya kay Ramil Madriaga, na sinasabing sangkot sa illegal drugs at Pogo operations. Ayon sa Bise Presidente, hindi niya kilala ang nasabing tao. Paliwanag niya, bilang isang politiko, milyon-milyong tao ang nagpapakuha ng litrato kasama siya, kaya hindi ibig sabihin na may picture sila ay magkakilala na sila ng personal o may transaksyon sila.

Para sa kanya, ang mga akusasyon at banta ng impeachment ay pawang “harassment” lamang at walang matibay na basehan. Tinawag niya itong mababaw at aksaya lang sa oras ng taong bayan. Tila nasa punto na siya ng kanyang karera na “bahala na kayo sa iniisip niyo,” at desidido siyang itanggi ang lahat ng ibinabato sa kanya.

Konklusyon

Ang mga kaganapang ito ay nagpapakita ng masalimuot na kalagayan ng pulitika sa Pilipinas. Nakikita natin ang isang sitwasyon kung saan ang persepsyon ng publiko ay maaaring hindi laging tugma sa katotohanan ng mga pangyayari. Ang pagbaba ng rating ng Pangulo habang siya ay nagtatrabaho, at ang pagtaas ng rating ng Bise Presidente habang siya ay nasa gitna ng kontrobersya, ay isang patunay na napaka-kumplikado ng damdamin ng mga Pilipino.

Gayunpaman, hindi maikakaila na ang asal at pakikitungo ng mga lider ay may malaking epekto sa hinaharap. Ang pagmamatigas at kawalan ng respeto sa tradisyon ng pagkakaisa ay maaaring maging mitsa ng mas malalim na pagkakahati-hati. Sa huli, ang taong bayan pa rin ang magpapasya kung sino ang karapat-dapat sa kanilang tiwala, base hindi lang sa survey, kundi sa tunay na gawa at ugali ng kanilang mga pinuno.