Sa gitna ng dumaraming kaso ng karahasan na may bahid ng pulitika sa rehiyon ng Davao, ang pagpaslang kay Barangay Kapitan Oscar “Dodong” Bukol Jr. ay nananatiling isang bukas na sugat na naghahanap ng katarungan. Ang National Bureau of Investigation (NBI) Southeastern Mindanao ay lantarang naglabas ng babala na hindi na biro ang kanilang ginagawang imbestigasyon. Sa huling ulat, ang kaso ay umabot na sa higit 50% na progreso, ngunit ang bawat hakbang ay tila may kasamang tensyon at mga katanungang bumabalot sa liderato ng bayan ng Santa Cruz, Davao del Sur.

Ang Babala ng NBI: “Huwag Magtago”
Si NBI Southeastern Mindanao Regional Spokesperson Ililyano ay nagpadala ng malinaw na mensahe sa anim na “persons of interest” (POI) na pinadalhan na ng subpoena. Ayon sa ahensya, ang pagtanggi o hindi pagpapakita sa kanilang opisina ay may mabigat na “investigatory consequence.” Sa wikang legal, ang pag-iwas ay maaaring ituring na palatandaan ng pagkakasangkot o pagtatago ng katotohanan.

“The moment that you refuse to submit or to abide with what has been mandated upon you… magkakaroon tayo ng tinatawag na kumbaga may tinatago ka, baka may participasyon ka sa nangyaring crimene,” ani Ililyano. Bagama’t maaari silang magpadala ng abogado, ang “total refusal” ay nagbibigay ng negatibong implikasyon na maaaring maging basehan ng mas seryosong aksyon ng batas.

Ang Pulang Innova at ang “Highly Skilled” na Gunman
Patuloy ang paghimay ng NBI sa mga circumstantial evidence. Dalawang mahalagang aspeto ang tinutukan: ang galaw ng isang pulang Toyota Innova na ginamit bilang getaway vehicle at ang profile ng gunman. Ayon sa pagsusuri, ang salarin ay inilarawang “highly skilled,” isang indikasyon na ang pagpaslang ay hindi basta-bastang krimen kundi isang planado at propesyonal na operasyon.

Dahil dito, nananawagan ang NBI sa publiko na huwag matakot magbigay ng impormasyon. Tinitiyak ng ahensya na ang sinumang magsasalita ay isasailalim sa Witness Protection Program (WPP) upang masiguro ang kanilang kaligtasan laban sa anumang ganti mula sa mga makapangyarihang tao sa likod ng pagpaslang.

Ang “Palaisipan” ni Mayor Tata Sala
Sa gitna ng ingay para sa hustisya, hindi naiwasan ng mga netizens na balikan ang mga nakaraang pahayag ni Mayor Jose “Tata” Sala sa isang tanyag na TV show. Ang mga naging sagot at rebelasyon ng alkalde sa naturang programa ay naging “palaisipan” ngayon sa publiko. Marami ang nagtatanong: Mayroon nga bang ugnayan ang mga sinabi ng alkalde sa mainit na sitwasyong pulitikal sa Santa Cruz?

Sa kabilang banda, sa isang panayam, ipinakita ni Mayor Sala ang kanyang panig bilang isang lider. Ibinahagi niya ang kanyang karanasan bilang dating konsehal at ngayon ay alkalde na nakapagtayo ng government center at 40 gusali nang walang gastos ang munisipyo dahil sa kanyang pakikipag-ugnayan sa Kongreso at DBM. Binigyang-diin niya ang kanyang plataporma ng pagkakaisa: “Ang kasabihan yung pulitika isang araw lang yan. Pag nanalo ka na, pulitiko ka na. Dapat magkaisa kayo para sa kapakanan ng bayan natin.”

Nais ni Mayor Sala na tutukan ang kalusugan at edukasyon sa pamamagitan ng pagtatayo ng Santa Cruz College at Santa Cruz General Hospital. Gayunpaman, sa gitna ng mga magagandang planong ito, ang anino ng kaso ni Kapitan Bukol ay tila hindi maalis-alis sa usapin ng bayan.

Sigaw ng mga Personalidad: “Hindi Tayo Yuyuko”
Ang pagbisita ni Senador Robin Padilla sa ika-17 na araw ng lamay ni Kapitan Bukol ay nagbigay ng bigat sa panawagan para sa mabilis na resolusyon ng kaso. Hindi lamang ang senador ang nagpahayag ng pakikiramay; maging ang mga kilalang abogado gaya nina Atty. Israelito Bobet Toron at Atty. Jimmy Bondoc ay nakiisa sa laban para sa katarungan.

Ayon kay Atty. Bondoc, “Napakaganda pong paalala na kahit may bala, kahit may dugo, hindi po tayo yuyuko.” Ang mensaheng ito ay nagsisilbing inspirasyon sa mga taga-Davao del Sur na nagnanais ng malinis na gobyerno at kalayaan sa pananalita nang walang takot sa kanilang buhay.

Hamon sa Kinabukasan
Ang pagkamatay ni Kapitan Dodong Bukol ay isang pagsubok sa integridad ng NBI at sa katatagan ng demokrasya sa Santa Cruz. Habang ipinagmamalaki ni Mayor Tata Sala ang kanyang mga nagawa at plano para sa kalusugan at edukasyon, hindi matatahimik ang bayan hangga’t hindi lumalabas ang katotohanan sa likod ng dumanak na dugo.

Ang pagkakaisa na hinihiling ng alkalde ay magiging posible lamang kung mayroong hustisya. Sa ngayon, ang publiko ay naghihintay: Sino ang tatanggap sa hamon ng NBI? Sino ang magsasalita para sa katotohanan? At kailan tuluyang makakamit ang katarungan na isinisigaw ng pamilya Bukol at ng buong probinsya?