Sa gitna ng patuloy na pagsusuri sa paggamit ng pondo ng pamahalaan, muling umingay ang pangalan ni Cabral matapos lumutang ang tanong: siya nga ba ang nagbukas ng usapin tungkol sa umano’y mga iregularidad sa budget na iniuugnay kay Sandro Marcos? Kasabay nito, naging sentro rin ng atensyon ang isang mainit na tagpo sa pagdinig nang sinopla ni Senador Rodante Marcoleta ang abogado ni Madriaga—isang pangyayari na lalong nagpasiklab ng interes ng publiko at naglatag ng mas malalim na diskurso tungkol sa pananagutan at transparency.

Sa isang pagdinig na inaasahang magiging teknikal at kalmado, mabilis na nagbago ang tono nang pumasok ang usapin ng budget. May mga dokumentong inilahad, may mga tanong na paulit-ulit, at may mga sagot na tila umiwas sa punto. Dito pumasok ang pangalan ni Cabral—isang opisyal na matagal nang kilala sa pagiging masinsin sa detalye at prangka sa mga obserbasyon. Ayon sa ilang dumalo, may mga pahayag siyang nagbigay-linaw sa galaw ng pondo at sa proseso ng pag-apruba, bagay na agad naging mitsa ng spekulasyon: may binulgar ba siyang sensitibong impormasyon?

Mahalagang linawin na sa mga pagdinig, ang pagbanggit sa mga pangalan at proyekto ay bahagi ng normal na proseso ng oversight. Gayunman, ang bigat ng usapin ay nadagdagan dahil sa koneksiyon ng budget sa isang prominenteng apelyido. Sa puntong ito, nagkawatak-watak ang opinyon ng publiko—may nagsasabing mahalaga ang bawat tanong para sa transparency, habang ang iba nama’y naniniwalang dapat maging maingat sa pagbibigay-kahulugan sa mga pahayag na hindi pa lubusang napapatunayan.

Habang umiinit ang diskurso, pumasok ang ikalawang yugto ng drama: ang palitan ng salita sa pagitan ni Sen. Marcoleta at ng abogado ni Madriaga. Sa isang sandali, huminto ang daloy ng presentasyon nang kuwestiyunin ng senador ang paraan ng pagsagot ng abogado. Ayon sa senador, may mga tanong na direkta at dapat ding sagutin nang direkta—isang paalala na ang pagdinig ay hindi paligsahan ng retorika kundi paghahanap ng malinaw na katotohanan.

Ang pagsopla ay mabilis kumalat sa social media, ginawan ng sari-saring interpretasyon, at naging paksa ng debate. May mga netizen na pumuri sa pagiging matapang ng senador, habang ang iba naman ay nanawagan ng mas mahinahong palitan ng kuro-kuro. Para sa mga beterano ng lehislatura, hindi ito bago—ang mainit na eksena ay kadalasang lumilitaw kapag mataas ang interes at malaki ang implikasyon ng usapin.

Sa likod ng lahat ng ito, nananatiling sentral ang tanong tungkol sa budget: paano ito binuo, sinu-sino ang nag-apruba, at paano sinisiguro na bawat pisong ginastos ay may malinaw na benepisyo sa publiko. Dito muling nabanggit ang papel ni Cabral. May mga nagsasabing ang kanyang mga pahayag ay bahagi lamang ng teknikal na paglilinaw; may iba namang nagbabasa rito bilang pagbubukas ng mas malawak na isyu.

Sa mga susunod na araw, inaasahang hihimayin pa ng komite ang mga dokumento. Ang mga timeline ng pag-apruba, ang batayan ng alokasyon, at ang aktuwal na implementasyon ng mga proyekto ay muling susuriin. Ayon sa ilang mambabatas, ang layunin ay hindi magturo ng daliri kundi tiyakin na maayos ang sistema at may sapat na safeguards laban sa pang-aabuso.

Samantala, ang kampo ni Madriaga ay nagpahayag na handa silang makipagtulungan at magbigay ng karagdagang paliwanag. Iginiit nila na ang mga isyung ibinabato ay nangangailangan ng konteksto at hindi dapat husgahan batay sa putol-putol na pahayag. Sa panig naman ng mga kritiko, patuloy ang panawagan para sa bukas na datos at malinaw na sagot.

Hindi rin maiwasan ang pagpasok ng pulitika sa usapin. Sa panahon ng masinsing pagbabantay ng publiko, bawat salita at kilos ay may katumbas na reaksyon. Ang pagbanggit sa budget na may kilalang apelyido ay agad nagiging viral, at ang bawat sagutan sa pagdinig ay nagiging clip na paulit-ulit pinapanood at pinupuna.

Gayunman, may paalala ang ilang eksperto: ang pagdinig ay proseso. Hindi lahat ng tanong ay may agarang sagot, at hindi lahat ng alegasyon ay awtomatikong katotohanan. Ang mahalaga, anila, ay ang konsistensiya sa paghahanap ng ebidensya at ang pagiging patas sa pagbusisi.

Sa huli, ang usapin kung “si Cabral nga ba ang nagbulgar” ay maaaring mas komplikado kaysa sa mga headline. Maaaring ito’y serye ng teknikal na paglilinaw na napunta sa mas malaking konteksto. O maaaring ito’y simula ng mas malalim na pagsusuri na magbubunga ng mga reporma. Anuman ang kalabasan, malinaw na ang publiko ay mas mapagmatyag kaysa dati.

Habang nagpapatuloy ang mga pagdinig, nananatiling bukas ang mata ng mamamayan. Ang hinihingi ay simple ngunit mabigat: malinaw na paliwanag, tapat na sagot, at pananagutan. Sa pagitan ng mga pahayag ni Cabral, ng pagsopla ni Sen. Marcoleta, at ng depensa ng kampo ni Madriaga, ang tunay na sukatan ay kung paano haharapin ng mga institusyon ang hamon ng transparency—hindi sa ingay ng kontrobersiya, kundi sa tibay ng mga ebidensya at sa integridad ng proseso.