Mainit ngayon ang diskusyon sa pagitan ng mga taga-suporta, kritiko, at karaniwang mamamayan matapos magsalita si Vice President Sara Duterte tungkol sa kontrobersyal na Bucana Bridge sa Davao City—isang proyektong ngayo’y pinag-aagawan ng kredito at pinagmumulan ng matinding iringan sa pagitan ng Malacañang at kampo ng mga Duterte.

Nagsimula ang isyu nang tinukoy ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ang Bucana Bridge bilang isa sa apat na legacy projects ng kanyang administrasyon. Makikita sa kanyang mga public engagements ang pagpapakita ng tuwa at pagpapahalaga sa natapos na tulay, isang imprastrakturang matagal nang hinihintay sa Davao City.

Ngunit agad itong binigyang-konteksto ni Vice President Sara Duterte. Sa isang panayam, malinaw niyang sinabi na ang Bucana Bridge ay hindi proyekto ng current administration, kundi bahagi ng coastal road program na sinimulan at pinondohan sa panahon ng kanyang ama, dating Pangulong Rodrigo Duterte, sa pakikipagtulungan ng China. Ayon sa kanya, hindi gumastos ang Davao City government o ang pambansang pamahalaan para sa tulay dahil ito ay kabuuang donasyon mula sa People’s Republic of China.

“Dapat tayong magpasalamat,” ani VP Sara. “Bilang isang Dabawenya, nagpapasalamat kami kay dating Pangulong Rodrigo Duterte dahil hindi siya tumigil sa paghahanap ng pondo para mabigyan ng solusyon ang problema sa coastal road. At syempre, nagpapasalamat din kami sa People’s Republic of China dahil sila ang sumagot sa buong halaga ng tulay.”

Ipinaliwanag pa niya na noong panahon niyang mayor, funded ang coastal road ngunit unfunded ang mismong tulay. Nang ipaalam ang problemang ito sa dating pangulo, agad umano itong humanap ng paraan para magkaroon ng pondo—na kalaunan ay nagmula sa China. Doon nagsimula ang planning at negotiations, at ngayon nga’y nakumpleto na ang tulay.

Sa kabila ng malinaw na paliwanag ni VP Sara, umigting pa lalo ang tensyon nang ilang personalidad ang nagsalita laban sa pag-aangkin umano ng kredito ng pangulo. Isa na rito ang dating tagapayo ni FPRRD na si Atty. Harry Roque, na diretsong pumuna sa pahayag ni Marcos. Ayon sa kanya, hindi dapat tawaging legacy project ng kasalukuyang administrasyon ang isang imprastrakturang hindi naman galing sa pondo ng pamahalaan at nasimulan sa panahon ng Duterte presidency.

Bagama’t mabigat ang mga salita at puna, naramdaman sa social media na hindi lamang ito usapin tungkol sa isang tulay—kundi patungkol sa lumalalim na hidwaan sa pagitan ng dalawang kampo na dati’y magkatuwang sa gobyerno. Marami sa mga netizen ang nagbigay ng kani-kanilang opinyon, at habang may mga pumapanig sa paliwanag ni VP Sara, mayroon ding naninindigang may karapatan ang presidente na kilalanin ang proyekto dahil natapos ito sa kanyang termino.

Sa mga pag-uusap at komento online, makikita ang tensyon: ang ilan ay nagsasabing dapat kilalanin ang continuity ng proyekto, samantalang ang iba ay iginigiit na hindi dapat inaangkin ang kredito sa anumang proyekto kung ang funding, planning, at negotiation ay hindi naman nangyari sa panahon ng kasalukuyang administrasyon.

Sa panayam, binigyang-diin ni VP Sara na mahalagang tingnan ang pinagmulan ng pondo at proseso. “Ngayong nandiyan na ang tulay, dapat tayong magpasalamat,” aniya. “Walang gastos ang city government of Davao, at walang gastos ang Pilipinas. Ang tulay na ito ay produkto ng pagtutulungan ng dating administrasyon at ng People’s Republic of China.”

Para naman sa mga taga-Mindanao, malaki ang pakinabang ng Bucana Bridge. Sa loob ng maraming taon, problema ang trapiko at pagkaantala ng biyahe dahil sa kawalan ng tulay na magkokonekta mula south to north ng Davao region. Ngayon, dahil sa Bucana Bridge, tuloy-tuloy na ang coastal road project at nagbubukas ito ng mas mabilis na ruta para sa libo-libong motorista araw-araw.

Habang patuloy ang sigalot sa politika, ang mga residente ng Davao ay tila mas nakatuon sa positibong dulot ng tulay kaysa sa iringan kung sino ba talaga ang dapat tumanggap ng kredito. Para sa marami, ang mahalaga ay nagawa ito at tumutulong na ngayon sa komunidad. Gayunman, hindi maipagkakailang ang sigalot na ito ay nagsisilbing malinaw na indikasyon ng lumalalim na banggaan sa pagitan ng dalawang liderato.

Sa kabila ng masalimuot na palitan ng pahayag, isang mahalagang punto ang ipinakita ng isyu: ang tanong kung paano dapat ipakita ng mga pinuno ang kredito sa mga proyektong gawa ng pamahalaan. Sa mata ng ilan, ang pag-angkin ng proyekto ay bahagi ng karaniwang political branding. Ngunit para sa iba, ang pagkukuwento ng katotohanan tungkol sa pinagmulan ng pondo ay hindi dapat pagtalunan—ito ay obligasyon.

Sa ngayon, tikom ang bibig ng Malacañang sa harap ng mga komentong ibinato ng mga tagasuporta ng dating pangulo. Hindi pa malinaw kung magbibigay ba ng opisyal na tugon ang administrasyon ni Marcos Jr., o kung mananatiling tahimik upang hindi na lumaki pa ang isyu. Sa kabilang banda, patuloy namang inuulit ng kampo ni VP Sara at ni FPRRD na mahalagang kilalanin ang pinagmulan ng proyekto, anuman ang terminong nakatakdang magpabitin o magpatuloy dito.

Habang umiikot ang diskusyon sa politika, nananatiling nakabantay ang publiko. Ang simpleng usapin ng kredito sa isang tulay ay nauwi sa malaking pambansang debate na hindi lamang tungkol sa imprastraktura—kundi tungkol sa integridad, transparency, at respeto sa mga proyektong galing sa pondo ng ibang bansa.

Ang tanong ngayon: matatapos ba ang iringan dito, o magsisimula ito ng panibagong yugto sa lumalalang bangayan sa pagitan ng dalawang pinakamalalaking puwersang politikal sa bansa?

Sa ngayon, ang malinaw lamang ay ito: ang Bucana Bridge ay hindi na basta tulay. Isa na itong simbolo ng lumalakas na political divide—at simbolo ring naghihintay ng tunay na pagsasapinal kung sino nga ba ang may karapatang magkuwento ng kasaysayan nito.