Muling umingay ang mundo ng pulitika at media matapos kumalat ang isang video na nagmula sa isang panayam na kinasangkutan ni Vice President Sara Duterte at batikang mamamahayag na si Karen Davila. Sa unang tingin, tila isa lamang itong karaniwang talakayan—isang tanong, isang sagot, isang palitan ng pananaw. Ngunit sa loob ng ilang oras, ang eksenang ito ay naging sentro ng mainit na diskusyon online, kung saan maraming netizen ang nagsabing may “nabaling” sa usapan at may isang panig na tila napahiya sa harap ng publiko.

Hindi nagtagal, lumabas ang mga salitang “pinakain ng hiya,” “nabulaga,” at “sumabog ang sagot” sa mga caption at komento. Para sa ilan, ang naging tugon ni VP Sara ay malinaw, diretso, at may bigat—isang estilo na kilala na sa kanya. Para naman sa iba, ang insidente ay isang halimbawa ng kung gaano kabilis magbago ang tono ng isang interview kapag ang tanong ay tumama sa sensitibong isyu.

Sa gitna ng lahat ng ito, isang mabigat na paratang ang biglang lumitaw sa social media: na may kumalat umanong “fake news.” Hindi malinaw kung sino ang unang nagbansag nito, ngunit mabilis itong naging bahagi ng naratibo. May mga nagsabing ang tanong ay batay umano sa maling impormasyon; may iba namang iginiit na bahagi lamang ito ng trabaho ng isang mamamahayag—ang magtanong, kahit pa ito ay mahirap o kontrobersyal.

Ang pangalan ni Karen Davila ay matagal nang simbolo ng matapang na pamamahayag sa Pilipinas. Sa loob ng maraming taon, nakilala siya bilang isang anchor at interviewer na hindi umiiwas sa mahihirap na tanong, kahit kanino pa ito ibinabato. Dahil dito, ang insidenteng ito ay lalo pang naging kapansin-pansin. Para sa mga tagasuporta ni VP Sara, tila ito raw ang sandaling “nabawi” ng bise presidente ang kontrol sa usapan. Para naman sa mga tagapagtanggol ng media, ito ay isang paalala na ang kritikal na pagtatanong ay mahalagang bahagi ng demokrasya.

Habang patuloy na umiikot ang video, dumami rin ang interpretasyon. May mga netizen na nagsabing ang sagot ni VP Sara ay “nakapagturo” at “naglatag ng malinaw na posisyon,” habang ang iba ay nagsabing ang reaksyon ng publiko ay pinalaki lamang ng mga caption at edit na ginawa para maging mas dramatiko ang eksena. Sa panahon ng social media, ang isang minutong clip ay maaaring ihiwalay sa konteksto at bigyan ng sariling buhay.

Sa mga comment section, malinaw ang pagkakahati. Ang isang kampo ay nagsasabing ang nangyari ay patunay na dapat maging mas maingat ang media sa impormasyong ginagamit sa mga panayam. Ang isa namang kampo ay naninindigan na ang pag-label ng “fake news” ay madalas nagiging sandata laban sa lehitimong pagtatanong. Sa gitna ng bangayang ito, ang katotohanan ay tila natatabunan ng emosyon.

Hindi rin maiwasang iugnay ang insidente sa mas malawak na klima ng politika sa bansa. Sa mga nagdaang taon, ang ugnayan ng mga pulitiko at media ay naging mas tensyonado. Ang bawat tanong ay binibigyang-kahulugan bilang posibleng atake; ang bawat sagot ay sinusuri kung ito ba ay depensa o opensiba. Sa ganitong kalagayan, ang isang interview ay hindi na lamang usapan—isa na itong laban ng imahe at kredibilidad.

May mga tagamasid ang nagsabing ang naging epekto ng insidente ay hindi lamang sa dalawang personalidad na sangkot, kundi sa pananaw ng publiko sa media at sa mga opisyal ng gobyerno. Para sa ilan, mas tumibay ang kanilang suporta kay VP Sara dahil sa kanyang diretsahang estilo. Para sa iba, mas lalong naging mahalaga ang papel ng media bilang tagapagtanong, kahit pa ito ay humantong sa hindi komportableng sitwasyon.

Sa kabila ng lahat ng ingay, kapansin-pansin din ang kawalan ng opisyal na pahayag na direktang nagdedeklara ng pagkakamali o pag-amin mula sa alinmang panig. Walang malinaw na pag-urong, walang tahasang paghingi ng paumanhin, at walang pormal na akusasyon. Ang naiwan ay ang interpretasyon ng publiko—isang malawak at magkakaibang hanay ng opinyon na patuloy na nagbabanggaan online.

Sa ganitong mga sandali, malinaw kung gaano kalakas ang impluwensiya ng social media sa paghubog ng naratibo. Ang isang interview na maaaring nakalimutan kinabukasan ay biglang nagiging “viral moment,” pinapaulit-ulit sa iba’t ibang platform, at binibigyan ng iba’t ibang kahulugan depende sa panig na nanonood. Ang tanong kung may “fake news” ba o wala ay madalas napapalitan ng tanong kung sino ang mas mahusay magsalita, mas matapang sumagot, o mas epektibong magdala ng emosyon.

Para sa mga ordinaryong mamamayan, ang insidente ay nagbukas muli ng diskusyon tungkol sa tiwala—tiwala sa media, tiwala sa mga lider, at tiwala sa impormasyong araw-araw nating kinokonsumo. Sa panahon kung saan ang balita ay mabilis at madalas hindi na nasusuri, ang ganitong kontrobersiya ay nagsisilbing paalala na ang konteksto ay kasinghalaga ng mismong salita.

Sa huli, ang tanong kung sino ang “napahiya” at sino ang “nanalo” ay nananatiling subjektibo. Para sa ilan, malinaw ang sagot; para sa iba, wala talagang panalo sa ganitong uri ng banggaan. Ang tiyak lamang ay ang epekto nito—isang panibagong yugto sa patuloy na tensyon sa pagitan ng pulitika at pamamahayag sa Pilipinas.

At habang patuloy na pinapanood, pinapasa, at pinag-uusapan ang video, isang bagay ang malinaw: sa bawat salitang binibigkas sa harap ng kamera, may kaakibat na responsibilidad. Sapagkat sa isang iglap, ang isang tanong ay maaaring maging mitsa ng kontrobersiya, at ang isang sagot ay maaaring magbago ng pananaw ng libo-libo. Sa ganitong panahon, ang hiya, dangal, at kredibilidad ay hindi na lamang personal—ito ay usapin ng buong publiko.