Sa kasaysayan ng pulitika sa Pilipinas, bihirang mangyari na ang isang nakaupong Senador ng Republika ay maging sentro ng isang internasyonal na pagtugis. Ngunit sa mga nagdaang araw, tila nabaligtad ang mundo para kay Senator Ronald “Bato” Dela Rosa. Ang dating “arkitekto” ng kontrobersyal na kampanya kontra sa ipinagbabawal na gamot, na kilala sa kanyang matapang na imahe at hindi matitinag na katapatan sa pamilya Duterte, ay ngayon nasa gitna ng isang bagyo na maaaring tumapos hindi lamang sa kanyang karerang pulitikal kundi maging sa kanyang personal na kalayaan.

Ang mga social media feed at mga umpukan sa kanto ay iisa ang tanong: Totoo bang nahuli na si Bato? Ang video na naging viral kamakailan ay nagdala ng isang pasabog na balita—natagpuan na umano at inaresto ng International Criminal Court (ICC) ang Senador. Kung totoo man ito, ito ay isang makasaysayang pangyayari na yayanig sa pundasyon ng ating gobyerno.

Ang Misteryo ng Pagkawala at Paglutang

Bago pumutok ang balitang ito, napansin ng publiko ang tila pananahimik ni Dela Rosa. Para sa isang tao na madalas ay maingay sa Senado at aktibo sa mga interviews, ang kanyang biglaang pagkawala sa radar ay nagdulot ng maraming espekulasyon. May mga nagsabing nagtatago na siya, may mga nagsabing nangingibang-bansa, at mayroon ding mga nagsabing siya ay naghahanda na sa “worst-case scenario.”

Sa pinakabagong ulat na tumataginting sa online world, sinasabing natunton na ang kinaroroonan ng Senador. Ang salitang “arrested” o inaresto ay mabigat at may malaking implikasyon. Sa konteksto ng ICC, ang proseso ay hindi basta-basta. Hindi ito katulad ng ordinaryong pulis na kakatok sa pinto at magsasabing “sumama ka sa amin.” Ito ay may kaakibat na masalimuot na prosesong diplomatiko at legal.

Subalit, ang narrative na kumakalat ay nagpapahiwatig na ang mahabang kamay ng internasyonal na batas ay nakapasok na sa bansa. Sinasabing ang Senador ay nasa isang sitwasyon kung saan wala na siyang matatakbuhan. Kung sakaling totoo ang mga ulat ng pag-aresto o pag-serve ng warrant, ito ay nangangahulugan na may mga elemento sa loob ng Pilipinas na maaaring nakipagtulungan sa ICC, sa kabila ng paulit-ulit na pahayag ng Malacañang na hindi sila makikialam.

Ang ICC at ang “Kampanya Kontra Iligal na Droga”

Bakit nga ba ganito kainit ang mata ng ICC kay Bato? Kailangan nating balikan ang nakaraan. Bilang dating hepe ng Philippine National Police (PNP) sa ilalim ng administrasyong Duterte, si Dela Rosa ang mukha ng “Oplan Tokhang.” Ito ang kampanya na naglalayong linisin ang bansa mula sa salot na droga.

Bagamat marami ang natuwa sa pagbaba ng krimen noong mga panahong iyon, hindi maikakaila na may mga alegasyon ng “crimes against humanity” dahil sa dami ng mga buhay na nawala sa proseso. Ang ICC ay pumasok sa eksena upang imbestigahan kung may naganap na sistematikong pang-aabuso at kung ang mga operasyon ay lumabag sa karapatang pantao.

Para kay Bato, ang ginawa nila ay pagseserbisyo sa bayan. Para sa ICC, ito ay isang kaso na kailangang panagutan. Ang banggaang ito ng pananaw ang dahilan kung bakit siya ngayon ay “Wanted” sa mata ng international community. Ang salitang “pagpatay” o “murder” ay pinalitan nila ng terminong teknikal sa korte, ngunit ang bigat ng paratang ay nananatiling nakadagan sa balikat ng Senador.

Ang Dilemma ng Soberanya

Ang sitwasyon ni Senator Bato ay hindi lamang tungkol sa kanya; ito ay tungkol din sa soberanya ng Pilipinas. Ang administrasyon ni Pangulong Marcos Jr. ay nasa isang “awkward” na posisyon. Sa isang banda, kailangan nilang ipakita na ang Pilipinas ay isang malayang bansa na may sariling gumaganang sistema ng hustisya, kaya hindi kailangan ng ICC. Sa kabilang banda, ang Pilipinas ay bahagi ng komunidad ng mga bansa na nagnanais ng maayos na relasyon sa mundo.

Kung totoo ang ulat na “natagpuan at inaresto” si Bato, paano ito nangyari nang hindi alam ng gobyerno? O alam ba nila at pinabayaan lang? Ito ang nagpapalalim sa misteryo. May mga teorya na nagsasabing baka ginagamit ang ICC card bilang isang political leverage o pang-ipit sa mga kaalyado ng dating administrasyon.

Ang pagkakaroon ng warrant of arrest mula sa ICC ay naglalagay kay Bato sa listahan ng Interpol (Red Notice). Ibig sabihin, lumiit na ang kanyang mundo. Hindi siya makakalabas ng bansa nang hindi nanganganib na hulihin sa airport ng ibang nasyon. Ngunit kung ang paghuli ay nangyari sa loob ng Pilipinas, ito ay senyales ng pagbabago ng hangin sa pulitika.

Reaksyon ng Taumbayan: Hati ang Opinyon

Gaya ng inaasahan, hati ang reaksyon ng mga Pilipino. Ang mga kritiko ng “Drug War” ay nagbubunyi. Para sa kanila, ito ang simula ng pagkamit ng hustisya para sa mga pamilyang naulila at naging biktima ng marahas na operasyon. Nakikita nila ang ICC bilang huling pag-asa dahil sa tingin nila ay mabagal o hindi umuusad ang kaso sa lokal na korte.

Sa kabilang banda, ang mga tagasuporta ni Bato at ng mga Duterte ay galit at nababahala. Para sa kanila, panggigipit ito sa isang taong nagmalasakit lang sa kaligtasan ng bansa. Naniniwala sila na bayani si Bato na naglinis ng mga kalsada mula sa mga adik at pusher. Ang tingin nila sa ICC ay mga dayuhang pakialamero na walang alam sa tunay na sitwasyon ng Pilipinas.

Ano ang Susunod na Kabanata?

Ang balitang “natagpuan na” at “inaresto na” ay kailangan pang kumpirmahin ng opisyal na pahayag mula sa gobyerno o sa kampo mismo ni Dela Rosa. Ngunit ang usok ay hindi lalabas kung walang apoy. Ang katotohanan na pinag-uusapan ito nang ganito katindi ay nagpapatunay na may gumagalaw sa ilalim.

Kung si Senator Bato ay nasa kustodiya na ng ICC o kung siya man ay nasa isang “secure location” habang nakikipag-negosasyon, ang kanyang buhay ay hindi na babalik sa dati. Ang takot na “makulong” sa ibang bansa, malayo sa pamilya at sa bayang kanyang pinagsilbihan, ay isang bangungot na ngayon ay nagiging reyalidad.

Sa huli, ang kwento ni Bato Dela Rosa ay paalala sa lahat ng nasa kapangyarihan: Ang kapangyarihan ay may hangganan, at ang bawat desisyon ay may kapalit. Ang batas, maging lokal man o internasyonal, ay may mahabang memorya. Para sa Senador, ang oras ay tumatakbo, at ang mundo ay nanonood.

Manatiling nakatutok. Ang kabanatang ito ng pulitika sa Pilipinas ay malayo pa sa katapusan. Ang tanong na lang ay: Sino ang susunod?