Sa gitna ng umiinit na tensyon sa pulitika ng bansa, muling nabaling ang pansin ng publiko sa isang serye ng akusasyon, pagtanggi, at kontrobersiyang kinasasangkutan ng ilang matataas na opisyal ng pamahalaan. Mula sa usapin ng International Criminal Court (ICC), hanggang sa mga alegasyon ng katiwalian at umano’y “black propaganda,” lumalalim ang banggaan ng magkakaibang kampo—at mas nagiging emosyonal ang diskurso sa harap ng sambayanang Pilipino.

Nagsimula ang lahat sa ulat na umano’y nahihirapan ang mga awtoridad na matunton ang kinaroroonan ni Senator Ronald “Bato” dela Rosa, kasunod ng mga balitang may interes ang ICC sa kanyang papel sa nakaraang administrasyon. Lumutang ang espekulasyon na si Sen. dela Rosa raw ang maaaring ipalit bilang “bihag” ng ICC kapalit ng dating Pangulong Rodrigo Duterte—isang pahayag na agad namang sinalubong ng matinding pagtanggi mula sa kanyang kampo.

Ayon sa mga tagapagsalita ni Sen. dela Rosa, siya ay “napag-utusan lamang” at hindi raw makatarungan na siya lamang ang managot kung ang mga desisyon ay nagmula sa dating pangulo. Sa puntong ito pa lamang, malinaw na ang usapin ay hindi lamang legal kundi pulitikal—isang banggaan ng pananagutan, utos, at kapangyarihan.

Ngunit hindi rito nagtapos ang kontrobersiya. Sa mga sumunod na araw, kumalat ang mga pahayag na handa raw si Sen. dela Rosa na “ilabas ang baho” laban kay Vice President Sara Duterte. Ayon sa mga ulat, sinasabing may nalalaman umano ang senador tungkol sa galaw ng pondo at budget na nakatalaga para sa mamamayang Pilipino—mga pahayag na agad na nagdulot ng matinding reaksiyon mula sa iba’t ibang sektor.

Isa sa mga pinakaugat ng isyu ay ang pangalan ni Ramil Madriga, isang detenido na lumutang sa mga social media post at ulat bilang umano’y dating kaugnay ng kampo ng bise presidente. May mga paratang na si Madriga raw ay nagbigay ng impormasyon hinggil sa umano’y ugnayan ng mga Duterte sa drug lords at POGO operators, kabilang na ang alegasyong pinondohan ng mga ito ang kampanya noong nakaraang eleksyon.

Tinugon ito ng Malacañang sa isang press briefing, kung saan sinabi ng Palasyo na mas mainam na tanungin mismo ang bise presidente ukol sa mga paratang. Idinagdag din na kung may sapat na basehan ang mga reklamong inihain sa Office of the Ombudsman—kabilang ang plunder, graft, at malversation—nararapat lamang na dumaan ang mga ito sa masusing imbestigasyon.

Sa panig naman ng mga tagapagtanggol ni Vice President Sara Duterte, mariin ang kanilang pagtanggi. Ayon sa kanila, si Ramil Madriga ay isang “polluted source”—isang taong kasalukuyang nakakulong at nahaharap sa mabibigat na kasong kriminal, partikular ang dalawang bilang ng kidnapping for ransom. Iginiit ng isang beteranong abogado at private prosecutor na personal na humahawak sa kaso ni Madriga na ang mga alegasyon nito ay hindi kapanipaniwala, lalo’t may nauna na raw itong mga kasong kidnapping at extortion.

Ikinuwento ng abogado ang detalye ng mga kasong kinahaharap ni Madriga: positibong pagkakakilanlan ng mga biktima, pisikal na ebidensya, at desisyon ng korte na hindi ito payagang makapagpiyansa dahil “malakas ang ebidensya ng pagkakasala.” Para sa kanya, malinaw na ginagamit lamang umano si Madriga bilang kasangkapan sa mas malawak na labanan sa pulitika.

Dagdag pa rito, ibinunyag ng abogado ang umano’y tangkang suhulan siya noon upang ipa-dismiss ang kaso laban kay Madriga—isang alok na kanyang tinanggihan. Aniya, ang ganitong mga galawan ay nagpapakita ng desperasyon at ng isang sistemang handang baluktutin ang hustisya para sa pansariling interes.

Habang nagbabanggaan ang mga paratang at pagtanggi, pumasok din sa usapan ang isyu ng confidential funds at ang mga reklamong inihain laban sa bise presidente. Para sa ilan, ito raw ay lehitimong usapin ng transparency at pananagutan. Para naman sa mga tagasuporta ni VP Sara, isa lamang daw itong malinaw na halimbawa ng demolition job na layong sirain ang kanyang kredibilidad at pigilan ang kanyang pag-usbong bilang isang potensyal na lider sa hinaharap.

Sa gitna ng lahat ng ito, binigyang-diin ng Malacañang na ang pamahalaan ay bukas sa imbestigasyon basta’t may sapat na ebidensya. Sa mga tanong hinggil sa conflict of interest sa ilang government contracts at sa anti-political dynasty bill, iginiit ng Palasyo na dapat dumaan ang lahat sa tamang proseso at hindi minamadali ang paggawa ng batas upang maiwasan ang mga butas at gray area.

Ngunit para sa karaniwang Pilipino, ang tanong ay mas simple at mas mabigat: nasaan ang katotohanan sa gitna ng ingay? Sa pagitan ng ICC, mga whistleblower, mga detenido, at mga pulitikong nag-aakusan, tila nagiging mas mahirap tukuyin kung alin ang lehitimong paghahanap ng hustisya at alin ang purong pulitikal na taktika.

Hindi rin maikakaila ang emosyonal na bigat ng mga kasong kriminal na binanggit sa diskusyon—lalo na ang mga kwento ng kidnapping victims at kanilang mga pamilya. Para sa private prosecutor, ang tunay na trahedya ay kung paano nagiging collateral damage ang mga biktima kapag ang batas ay ginagamit bilang sandata sa pulitika. Aniya, hindi dapat isakripisyo ang hustisya ng mga ordinaryong mamamayan para lamang sa pansariling interes ng mga nasa kapangyarihan.

Sa huli, ang umiinit na banggaan kina Sen. Bato dela Rosa at Vice President Sara Duterte ay higit pa sa personal na alitan. Ito ay salamin ng mas malalim na krisis sa tiwala—tiwala sa mga institusyon, sa mga lider, at sa mismong proseso ng katarungan. Habang patuloy na lumalabas ang mga pahayag, affidavit, at kontra-salaysay, nananatiling bukas ang tanong: sino ang tunay na nagsasabi ng totoo, at sino ang nagtatago sa likod ng ingay?

Sa isang bansang sawang-sawa na sa eskandalo, ang hinahanap ng publiko ay hindi na drama, kundi malinaw na sagot at pananagutan. At habang nagpapatuloy ang banggaan ng mga makapangyarihan, ang hamon sa pamahalaan ay isa lamang—siguraduhing ang hustisya ay hindi nagiging kasangkapan, kundi nananatiling sandigan ng sambayanan.