‘Imbestigasyon’ o Palabas? PBBM Kinuwestyon sa Pagbuo ng ICI Habang Siya Rin ang Lumagda sa ‘Pinaka-Corrupt’ na Budget

Isang matinding ingay ang kumakalat ngayon sa social media at mga balita matapos muling pumutok ang isyu ukol sa umano’y maanomalyang budget insertion na may kaugnayan sa flood control projects sa bansa. Ang mas nakakagulat? Mismong si Pangulong Bongbong Marcos Jr. umano ang pumirma sa budget na ito—at siya rin ang bumuo ng “Independent Commission for Infrastructure” (ICI) na ngayon ay nagsasagawa ng imbestigasyon tungkol dito.

Ito ang dahilan kung bakit marami ang nagtatanong: Paano magiging independent ang isang commission kung ang bumuo nito ay isa ring itinuturong may sala?

ICI: Imbestigasyon na Nakakandado

Ayon sa ulat, ang ICI ay binuo ni PBBM upang silipin ang mga opisyal ng gobyerno at ilang personalidad na sangkot sa anomalya ng flood control projects. Ngunit, tila may malaking “pero” — ang mga pagdinig ay isinasagawa sa closed door sessions, ibig sabihin, hindi ito mapapanood ng publiko.

Dahil dito, hindi naiwasang magduda ang taumbayan. Para kay Banat By, isang kilalang vlogger, malinaw ang motibo: “Focus-pocus lang. Para lang masabing may ginagawa ang gobyerno. Pero ang totoo, panlilito lang sa taong-bayan.”

Aniya, imposibleng maging patas ang imbestigasyon dahil mismong si Marcos ang pumirma sa budget na sinasabing puno ng anomalya. “Siya ang nakakita ng lahat, siya ang huling pumirma. Lahat ng insertions, pinirmahan niya. Tapos ngayon, siya rin ang mag-iimbestiga? Gago na lang ang maniniwala diyan.”

Sen. Marcoleta: Huwag Tigilin ang Blue Ribbon!

Isa sa pinakamalakas na tinig laban sa ICI ay si Senador Rodante Marcoleta. Para sa kanya, walang sapat na basehan para tumigil ang Senado sa pagdinig ng mga alegasyon. Ayon sa kanya, hindi dapat ipaubaya sa ICI lamang ang pag-imbestiga, lalo na’t ito ay direktang nilikha ng ehekutibo.

“Ang ICI ay creation ng Executive branch. Ang Senado, may sariling mandato sa ilalim ng Blue Ribbon Committee. Bakit mo ito isusuko? Hindi ba’t dapat nga tayong mas maging agresibo sa pagtawag sa mga contractors at opisyal na binanggit sa mga alegasyon?” giit ni Marcoleta.

Isa sa mga kumpanyang nabanggit ay ang Sunwest, na sinasabing konektado sa mahigit P13.8 bilyong insertion para sa dalawang probinsya lamang. Ngunit ni isang opisyal mula sa kumpanyang ito ay hindi pa raw pinapatawag.

Parliamentary Courtesy o Takip?

Isa pang mainit na isyu ang pagtakip umano sa mga kongresista na may sariling construction firms na nakikipagkontrata sa gobyerno. Ayon kay Marcoleta, malinaw na conflict of interest ito, at labag sa batas.

“Hindi pwede ‘yan. Nakalista sa SEC kung sino-sino ang may-ari ng mga kumpanyang ‘yan. Pero ayaw patawagin sa Senado dahil sa tinatawag na parliamentary courtesy? Anong klaseng respeto ‘yan kung pera ng taumbayan ang nakataya?” galit na pahayag ng senador.

Isa rin sa kanyang puntong binigyang-diin: kung totoo ang balitang may 67 kongresistang contractor, bakit wala ni isa sa kanila ang pinapatawag? “Puro press release, puro pa-pogi. Pero walang totoong aksyon.”

Duda, Galit, at Pagod ng Sambayanan

Lalo pang nag-init ang usapan nang ibinahagi ni Marcoleta ang mga mensahe mula sa publiko. Ayon sa kanya, maraming mamamayan ang humihingi ng hustisya. Ilan pa nga raw ay nagtanong kung maaari silang huwag muna magbayad ng buwis, dahil tila sa korapsyon lamang ito napupunta.

“Dugo’t pawis ng bawat Pilipino ang ipinambabayad sa buwis. Tapos malalaman mong pinaglaruan lang ito para sa pansariling interes? Masakit, nakakagalit, nakakahiya sa buong mundo,” dagdag pa ng senador.

Hindi rin daw patas na ipasa sa ICI lamang ang imbestigasyon, lalo pa’t hindi ito bukas sa publiko. “Kapag hindi mo ipinakita ang proseso, lalong lalakas ang duda. Lalabas na may tinatakpan.”

Ang Tunay na Tanong: Saan Nga Ba Nagsisimula ang Korapsyon?

Sa huli, ito ang malalim na tanong na paulit-ulit na sinasambit ng mga kritiko: Kung nagsisimula ang budget sa DBM, at si Presidente ang huling pumipirma dito—paano natin maaasahan na magiging patas ang imbestigasyong siya rin ang may kontrol?

Hindi pa man nagsisimula nang buo ang mga pagdinig ng ICI, ramdam na ang bigat ng agam-agam ng taong-bayan. Hindi sapat na sabihing may ginagawang aksyon kung ang aksyon mismo ay puno ng pagdududa.

Huwag Nating Kalimutan

Minsan nang sinabi sa isang privilege speech na ang korapsyon sa flood control ay umaabot na sa trilyon. Kung ito ay hindi lubusang bubusisiin, hindi lang salapi ang mawawala—pati tiwala ng mamamayan sa gobyerno.

At kung ang mga tanong ay mananatiling walang sagot, isang bagay ang siguradong mangyayari: babalik at lalakas ang galit ng taumbayan.